Dreigende voedselcrisis in Jemen, al ligt er genoeg in de schappen

Een ondervoed kind in de Jemenitische hoofdstad Sana'a. Foto Reuters / Mohamed al-Sayaghi

De politieke crisis in Jemen lijkt grotendeels voorbij. Na een jaar van demonstraties en geweld stapte president Ali Abdullah Saleh op. Met de crisis ogenschijnlijk voorbij, bereiken alleen nog berichten van de strijd met Al-Qaeda de Nederlandse media. Maar het land is meer dan alleen maar een jihadistische brandhaard.

Dat liet de BBC vorige maand expliciet zien in een reportage van Newsnight (video). Journalist Jeremy Cooke ging in navolging van een verontrustend rapport van het Wereldvoedselprogramma naar Jemen. Volgens de VN-organisatie hebben meer dan tien miljoen mensen in het land voedselhulp nodig, dat is de helft van de bevolking. Twee jaar geleden was dat nog vijf miljoen inwoners. Ook zou 47 procent van de kinderen onder de vijf chronisch ondervoed zijn.

De voedingsnood komt niet plotseling, in april berichtte Al Jazeera hier ook al over:

Beloofde hulp aan Jemen blijft uit

Een in mei gehouden donorconferentie van de Vrienden van Jemen in Riyadh leverde beloftes van humanitaire hulp ter waarde van vier miljard dollar (ruim 3,2 miljard euro) op. Maar beloftes betekenen niets, schrijft The New York Times, van de 366 miljoen euro die in december was toegezegd aan VN-hulporganisaties voor Jemen is pas 46 procent daadwerkelijk uitbetaald.

Hulporganisatie Oxfam International luidde in mei daarom ook al de noodklok, doordat toegezegde hulpgelden niet worden uitbetaald. Er is genoeg eten te koop, maar door stijgende prijzen komen burgers in de verdrukking

Fotograaf Wolfgang Gressmann legde voor hulporganisatie Oxfam de problemen in Jemen vast:

Mensen geven liever geld aan qat uit dan eten

Volgens correspondent Judith Spiegel kunnen de cijfers die NGO’s noemen over de dreigende hongersnood best kloppen, maar ze zet hier wel kanttekeningen bij. Want dit zijn wel cijfers van NGO’s die heel hard donoren nodig hebben. Daarnaast wijst ook zij op het feit dat er voldoende voedsel in de schappen liggen in Jemen, zoals ook Oxfam aangeeft. Volgens haar speelt ook de qat-cultuur een rol bij de voedselcrisis. Spiegel:

“Je moet goed onthouden dat tachtig procent van de bevolking qat kauwt en dat de vaders van wie kinderen aan honger sterven de helft van hun salaris uitgeven aan deze drug. Het is niet dezelfde situatie als die in de Sahel, mensen geven hier liever hun geld uit aan de blaadjes, die ook het hongergevoel onderdrukken.”

Of de cijfers kloppen of niet, de beelden van Al Jazeera en de BBC schetsen wel een ontvouwend humanitair drama in Jemen. Voor de hulporganisaties in het land is het daarom te hopen dat zij het beloofde hulpgelden ontvangen, al lijkt een cultuuromslag in Jemen ook niet misplaatst.