Belegger gaat Franse transactietaks voelen

Frankrijk heft een financiële transactietaks. Banken gaan meebetalen aan de crisis. Maar komt de rekening niet terecht bij beleggers?

In Frankrijk is sinds vandaag de financiële transactietaks van kracht. Frankrijk is daarmee het eerste land in de Europese Unie dat deze maatregel neemt. De in oorsprong Europese fiscale maatregel is de nieuwste in een hele reeks symbolische ingrepen waarmee de Franse president François Hollande zich probeert te onderscheiden van zijn voorganger.

Hollande wil bewijzen dat links regeert in Frankrijk. Na de presidentsverkiezingen dit voorjaar schroefde Hollande een reeks belastingverlagingen uit de eerste termijn van de rechtse president Nicholas Sarkozy terug. Dat deed hij ook met een klein aantal hervormingen van de arbeidsmarkt en het stelsel van sociale zekerheid. Nu toont Hollande dat hij niet enkel hoeft terug te schroeven.

Sarkozy had eerder al een Europese belasting van 0,1 procent geopperd op de publieke verhandeling van aandelen van bedrijven met een waarde boven 1 miljard euro. De linkse Hollande doet daar nu een schepje bovenop. Op 4 juli kondigde hij aan de voorgestelde heffing te verdubbelen, bovendien wil hij niet wachten op andere Europese landen zoals Duitsland en Italië die ook voorstander zijn van de maatregel.

De heffing van 0,2 procent op de verhandeling van aandelen op de Franse markt is een van de drie heffingen die deel uit maken van de transactietaks. Daarnaast is er nu ook een belasting op de zogeheten high frequency trading van kracht, die speculatie op korte termijn moet ontmoedigen, en een heffing op ongedekte credit default swaps. Die laatste spelen een sleutelrol in de volatiliteit op de Europese obligatiemarkt.

President Hollande beoogt op de aandelenbeurzen een gelijkwaardig effect te bereiken als de Tobintaks voor ogen heeft. De Tobintaks, een kleine belasting op de handel in valuta, moet speculatieve handel minder interessant maken. De belasting zou namelijk op de kleine winstmarges in de valutahandel drukken.

De transactietaks maakte deel uit van Hollandes verkiezingscampagne. Rijken en financiële instellingen meer moeten bijdragen aan de Franse begrotingsoefening, vindt de president. Het effect en de retoriek waar Hollande van uitgaat, zijn echter niet onomstreden. „Frans voor boemerang”, zo schreef The Wall Street Journal gisteren over de implementatie van de heffing.

Beleggers vrezen dat deze maatregel een averechts effect zal hebben. „We denken dat de heffing zal worden doorgerekend aan de klanten”, zegt woordvoerder Anneke Hoijtink van Binck Bank, de grootste aandelenbank voor particuliere beleggers in Nederland. „De heffing zal namelijk hoge kosten opleveren en iedere belegger zal die voelen.”

Ter illustratie: wie bijvoorbeeld zevenduizend euro belegd heeft in aandelen KLM van ongeveer 3,60 euro per aandeel, betaalt 13,70 euro aan transactiekosten. Door de nieuwe heffing komt daar nog eens 14 euro bovenop. Sommige transacties, zegt Hoijtink, lijken nog door de mazen van het net te glippen. „De taks geldt namelijk niet voor gekochte aandelen die op dezelfde dag weer verkocht worden, wat vreemd is als je juist de handel op korte termijn wilt aanpakken.”

Ondanks de symboliek lijkt de transactietaks vooral een budgettaire maatregel. In 2012 moet de heffing de schatkist 170 miljoen opleveren en 500 miljoen in 2013. Hollande wil zo voorkomen diep te moeten snijden in de uitgaven. Vraag is of andere landen zullen volgen. Eind juni werd een voorstel van de Europese Commissie voor een Europese heffing door de ministers van financiën van tafel geveegd. Nederland heeft al duidelijk gemaakt geen voorstander van de heffing te zijn.