Zomerlezen

Marcus du Sautoy: Het symmetrie-monster. Nieuwezijds, vertaling Fred Hendriks, 2009, 360 blz., €24,95

Symmetrie vind je overal. De honingbij herkent een nectarrijke bloem aan de symmetrische rangschikking van de blaadjes. Het herpesvirus dankt zijn gevaarlijke kracht aan zijn mantel met de symmetrie van het twintigvlak. Mensen meten de gezondheid van mogelijke partners af aan de symmetrie van het uiterlijk.

Ook voorwerpen zijn vaak symmetrisch. Neem de dobbelstenen, viervlakken, die inwoners van Ur in het huidige Zuid-Irak 2.500 jaar geleden al maakten. Of de tegelpatronen in het Alhambra in het Spaanse Granada waarin alle 17 symmetrieën opduiken die in het platte vlak mogelijk zijn.

Wiskundige Marcus du Sautoy, hoogleraar in Oxford, vertelt hoe ook wiskundigen steeds meer greep op ‘symmetrie’ kregen. Aanstekelijk enthousiast loodst hij de lezer van de 17 symmetrieën in het platte vak (waarbij je dat vlak dus in verschillende volgordes schuift, draait, spiegelt waarna het weer met zichzelf samenvalt) naar de symmetrieën die bestaan in drie, vier en meer dimensies. Tot aan het giga-object dat in 196.883 dimensies zelfs meer symmetrieën heeft dan er atomen zijn in de zon. Met Du Sautoy als scherpzinnig wetenschapshistoricus, geduldig wiskundige en antropoloog van de ‘stam der symmetriejagers’ wordt deze symmetriereis een feestje.

Margriet van der Heijden