Meereizen met Obama? Dan bepaalt hij de vragen

Het lijkt zo spannend, verslag doen van de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Maar wie beter kijkt, ziet iets anders. Een evenement verslaan, dat mag. Mits de voorwaarden door de campagneteams zijn bepaald. Zij beslissen wie mee mag, wie een vraag stelt en, uiteindelijk, hoe het antwoord eruitziet.

The New York Times gaf vorige week een gedetailleerd inkijkje in de autorisatiecultuur tussen de geschreven pers en de campagneteams. Alles is onderhandelbaar. Niet een citaat van een kandidaat of campagnemedewerker geldt, maar het goedgekeurde citaat. Campagneleiders hebben het laatste woord, en de pers, wellicht uit angst anders helemaal genegeerd te worden, doet eraan mee. Toen The New York Times commentaar vroeg aan het team van Obama, was het antwoord onbedoeld ironisch: „Met dit verhaal gaan we niet on the record”.

The Washington Post is de eerste die tegenwicht biedt aan, zoals de krant het noemt, de onderhandelcultuur tussen bron en journalist. Hoofdredacteur Marcus Brauchli heeft afgelopen week een mail naar zijn redactie gestuurd, waarin hij zegt dat hij de regels in het stijlboek van de krant aanscherpt. Voortaan, schrijft hij, moet de journalist weer de tekst in eigen hand hebben, niet de geïnterviewde. Het vooraf ter inzage sturen van verhalen „is tegen ons beleid”, aldus Brauchli, „tenzij de hoofdredactie daar toestemming voor heeft gegeven – wat vrijwel nooit gebeurt”.

Deze aanscherping kreeg lof van de ombudsman van de krant. „Wij schrijven voor lezers, niet voor bronnen”, aldus Patrick Pexton. Angst voor weglopende lezers en adverteerders heeft volgens Pexton geleid tot journalisten met te weinig ruggegraat. „We vergeten dat we machtiger zijn dan we denken. (..). We buigen voor de wensen van de macht.”

Opmerkelijk is dat de discussie op de krant ontstond na een affaire rond een onderwijsredacteur. De redacteur had een verhaal gemaakt over een universiteit in Texas, en had het verhaal na klachten van de universiteit over de te negatieve toon aangepast. ‘Alles is onderhandelbaar’, mailde hij naar een woordvoerder. De mailwisseling werd opgevraagd en openbaar gemaakt door The Texas Observer, waarna een relletje geboren was.

Het is maar de vraag of er iets zal veranderen. De concurrentie om in een ‘pool’ te komen (en mee te mogen reizen met een kandidaat) is hevig. Niet meewerken betekent dat een verslaggever van een andere krant mee mag. Ombudsman Patrick Pexton noemt dit een „vreselijke praktijk”, en roept zijn collega’s op het gevecht met de teams van Romney en Obama eens aan te gaan. „Wat als de Witte Huis-verslaggevers eens collectief besloten een dagje niet naar een persconferentie te gaan? Wat gaan die medewerkers dan doen? Ons ontslaan? Nee, dat kunnen ze niet. Wij hebben ze nodig, maar zij ons ook.”

Correspondent Verenigde Staten