Koele soep met zijdezachte tofu

Contra-intuïtief is het: als je in de winter langs de slootkant loopt te snoeken, kun je de onvermijdelijke kleumhanden het best even in het ijskoude water dompelen om ze weer warm te krijgen. Even onlogisch klinkt de uitleg dat mensen in tropische streken juist heet gepeperd voedsel eten om een beetje af te koelen. Geen idee hoe dat met die handen zit, maar dat van die chili, zegt men, heeft van doen met een verhoogde zweetproductie die dan voor verkoeling zorgt.

Pittig voedsel eten om koelte op te wekken, het blijft behelpen, een omweg, die alleen nuttig is bij afwezigheid van goede ijskasten. Want als je koelte zoekt, kun je toch echt beter iets eten of drinken dat zélf koud is.

Ongeveer op dit punt in dit soort zomerstukjes valt dan doorgaans het woord gazpacho. Maar hier gebeurt dat om een andere reden: om het pepereffect op de koeltebeleving nauwkeurig te meten, zou men eens proefpanels koude gazpacho en warme gepeperde gazpacho moeten voeren en die dan om hun mening vragen.

Afijn, gazpacho gaan we niet maken, want die kennen we nu wel. Bladerend in boeken over de Japanse keuken trof ik een intrigerende soepvariant met komkommer en vis die in die contreien verkoeling biedt: hiyajiru.

En nu voel ik de bui al hangen: er zullen wel weer lezers zijn die menen dat de onderhavige exotische ingrediënten niet te vinden zijn binnen een straal van vijftien kilometer van Sint Biggenklooster. Die wil ik graag twee opties aanreiken. Eén: vergroot eens letterlijk je culinaire horizon en rijd naar een toko waar ze het spul wél verkopen – tip: zoek op www.aziatische-ingrediénten.com. Of twee: maak deze soep níet.

Zijn we weer onder ons? Mooi. Dit hiyajiru-recept is geen heilige standaard, je komt er evenveel recepten van tegen als voor, noem eens iets, tomatensoep.

Kook de rijst volgens de aanwijzingen op de verpakking. Pluk de makreel van de graat, zodat je allemaal kleine vlokjes overhoudt. Bij oorspronkelijke gerechten is doorgaans sprake van horsmakreel, maar dat is meestal een gratenpakhuis van jewelste. Breng het water aan de kook en los hierin de miso en de dashi op. Laat afkoelen. Verpulver het sesamzaad in een vijzel en voeg deze toe aan de koude bouillon. Schil de komkommer, verwijder de zaadlijsten en snijd de vrucht in plakjes. Snijd dunne ringetjes van de bosui en kleine blokjes van de tofu. Voeg alles aan de bouillon toe evenals de bladeren shiso die in smalle reepjes zijn gesneden. Doe in vier kommen en doe dan pas de plukjes makreel erop. Serveer met de gekookte rijst.

Thuiskok heeft vijf auteurs: Janneke Vreugdenhil (ma), Menno Steketee (di), Roos Ouwehand (wo), Joël Broekaert (do) en Joep Habets (vr).