Keurig grijs in racistisch LA

Crash (Paul Haggis, 2004)RTL 8, 20.30 - 22.45 uur

Film is bij uitstek een geschikt medium om toeschouwers te confronteren met dilemma’s. Je raakt meestal zeer betrokken bij de personages en hun morele keuzes. Keuzes die je gaat vergelijken met de jouwe: wat zou ik gedaan hebben? Het bekendste voorbeeld van een film die zo’n ethische keuze aan de orde stelt, is Indecent Proposal (1993). Hierin vraagt een miljonair een armlastige architect of hij voor een miljoen dollar één nacht met diens vrouw mag doorbrengen. Waar kiest hij voor?

Crash zit vol morele vraagstukken. Wat doe je? Waarom? Het krachtige regiedebuut van scenarioschrijver Paul Haggis (van onder andere Clint Eastwoods Million Dollar Baby) gaat over mensen die wonen in Los Angeles en heeft één onderwerp: racisme. Vaak bevindt zich dat net onder de oppervlakte, maar in deze film vecht het zich een weg naar buiten. Aziaten, latino’s, blanken, Afro-Amerikanen, Arabieren, niemand ontkomt eraan.

Crash is een mozaïekfilm à la Short Cuts en Magnolia. De manier waarop alle personages uiteindelijk met elkaar te maken krijgen is wat te geconstrueerd. En goede en slechte eigenschappen zijn netjes over alle verschillende personages verdeeld; niemand is wit of zwart, iedereen is keurig grijs. Naar het einde toe verliest Haggis meer en meer de grip op zijn scenario: melodrama sluipt de film binnen, plotwendingen worden ongeloofwaardiger en de moraal ligt er wat dik bovenop. Kreeg de Oscar voor beste film, beste originele scenario en beste montage.

André Waardenburg