Journalist verzint Bob Dylan-citaten

Een redacteur van The New Yorker heeft gisteren ontslag genomen bij dat tijdschrift nadat hij had toegegeven citaten van Bob Dylan verzonnen te hebben. Het gaat om de succesvolle journalist en schrijver Jonah Lehrer (1981), die voor diverse Amerikaanse kranten en tijdschriften heeft geschreven en drie goed verkochte populair-wetenschappelijke boeken over psychologie en neurowetenschappen op zijn naam heeft staan. Lehrer gebruikte de Dylan-‘citaten’ in zijn eerder dit jaar verschenen bestseller Imagine: How Creativity Works (vertaald als Hoe creativiteit werkt). Hij was pas sinds juni in vaste dienst bij The New Yorker.

De fraude werd gisteren onthuld in een artikel van Michael Moynihan in Tablet, een online tijdschrift over joodse cultuur. Moynihan, die zichzelf omschrijft als nogal Dylan-geobsedeerd, wilde weten waar de Dylan-citaten in het eerste hoofdstuk van Lehrers boek (‘De hersenen van Bob Dylan’) vandaan kwamen en zocht contact met Lehrer. Die beweerde dat Dylans manager Jeff Rosen hem toegang had gegeven tot een uitgebreidere versie van een interview dat was opgenomen voor Martin Scorsese’s Dylan-documentaire No Direction Home (2005), een deel dat die film nooit gehaald had. Toen Moynihan om aanvullende informatie bleef vragen, bekende Lehrer uiteindelijk dat hij dat gelogen had. Moynihan geeft ook nog voorbeelden van onjuist interpreteren, uit de context halen en samenvoegen van citaten door Lehrer.

Lehrer kwam vorige maand ook al in opspraak, toen mediablogger Jim Romenesko bekendmaakte dat Lehrer dezelfde teksten meermaals in verschillende media had gepubliceerd (bijvoorbeeld in Wired of The Wall Street Journal én op zijn blog voor The New Yorker) zonder te vermelden dat het om eerder gepubliceerd werk ging. De reacties daarop in de media waren verdeeld. Velen vonden dat Lehrer het had moeten melden, maar Moynihan citeert bijvoorbeeld ook een collega die het vergelijkt met ‘eten uit je eigen koelkast stelen’.

Lehrers Amerikaanse uitgeverij Houghton Mifflin Harcourt heeft de verzendingen van Imagine stopgezet. Er waren al 200.000 exemplaren van verkocht; het stond 16 weken op de hardcover-bestsellerlijst van The New York Times. De Nederlandse uitgever Business Contact wil geen exacte verkoopcijfers bekendmaken, maar meldt dat de eerste druk, oplage „een paar duizend”, bijna op is. De uitgever haalt het boek niet uit de handel, maar wacht een door Lehrer toegezegde lijst correcties af voordat besloten wordt over een herdruk. „Het centrale betoog van het boek blijft staan.”