De drones komen eraan

Het gebruik van kleine drones voor niet-militaire doelen neemt toe. Makers als het Canadese Aeryon Labs voorspellen een grote doorbraak voor de technologie. Maar critici maken zich zorgen over veiligheid en privacy als het luchtruim straks wemelt van drones met elektronische ogen.

Ian McDonald van het technologiebedrijf Aeryon Labs zet een Scout, een kleine drone, in elkaar. Binnen enkele minuten staat het lichte toestelletje klaar om op te stijgen.

Is het een vogel? Is het een vliegtuig? Nee, het is een kleine drone, een onbemand toestel, dat rondvliegt boven een veld in het Canadese stadje Waterloo. Een camera aan de buik van het vliegende object, dat in een rugzak past, seint vanaf een hoogte van tientallen meters gedetailleerde luchtbeelden terug naar de bestuurder met een tabletcomputer op de grond.

Het lichte apparaat, Scout genaamd, wordt bestuurd door Ian McDonald van Aeryon Labs. Dat technologiebedrijf, een van meerdere producenten van niet-militaire drones, heeft toestellen geleverd aan politiekorpsen, wetenschappelijke onderzoekers, rampbestrijders in de Golf van Mexico en vorig jaar zelfs de rebellen in Libië.

Aeryon voorspelt een grote doorbraak van onbemande vliegtuigjes – niet de militaire soort met bommen, maar kleine toestelletjes met elektronische ogen die met minimale training kunnen worden bestuurd. In Noord-Amerika wordt geschat dat binnen tien jaar 30.000 onbemande toestellen, of unmanned aerial vehicles (UAVs), in gebruik zullen zijn.

Want er zitten aanzienlijke voordelen aan de technologie, die steeds geavanceerder en goedkoper is geworden: de toestellen kunnen op een eenvoudige manier werk doen dat gevaarlijk of eentonig is voor bemande vliegtuigen – denk aan taken als het volgen van bosbranden of het inspecteren van pijpleidingen, gewassen en hoogspanningsdraden.

,,Je kunt je voorstellen dat dit veel makkelijker is dan het inhuren van een helikopter’’, zegt McDonald. Bovendien is het aanmerkelijk goedkoper. Helikopters zijn duur, maar een klein dronesysteem heb je al voor een prijs variërend van enkele tienduizenden tot enkele honderdduizenden dollars.

Toch is niet iedereen even gelukkig met het vooruitzicht van een luchtruim dat wemelt van onbemande toestelletjes die overal elektronische ogen in het zeil houden. Vertegenwoordigers van de bemande luchtvaart maken zich zorgen over veiligheid; in de VS wordt gewerkt aan regels om drones per 2015 op een verantwoordelijke manier te integreren in het luchtvaartverkeer.

Bovendien zijn er zorgen over privacy. Critici als de burgerrechtenorganisatie American Civil Liberties Union (ACLU) schetsen een schrikbeeld van een overheid die, als Big Brother, letterlijk boven het hoofd van burgers zweeft en het vermogen heeft om mensen langdurig in de gaten te houden, zelfs in hun eigen achtertuin of door het raam van hun appartement.

Sommigen vinden dan ook dat het gebruik van drones moet worden verboden. Maar volgens voorstanders is de trend onafwendbaar: de drones komen eraan. ,,De technologie is in het stadium van vroege gebruikers, net als smartphones enkele jaren geleden’’, betoogt McDonald. ,,Het staat op het punt van een grote doorbraak op de algemene markt.’’

Lees meer over het debat rond de opkomst van niet-militaire drones vandaag in NRC Handelsblad, of in de digitale editie (voor abonnees)