Zomergastentips voor Jan: hij rolde met z’n ogen, en jij liet hem een perzik eten

We kennen het allemaal: je maakt een onverwachte beweging met je been, en laat per ongeluk een wind. Jij voelt ‘m ontsnappen en bent je daardoor akelig bewust van het geluid en de mogelijke gevolgen. Maar hoorden de mensen om je heen ‘m ook?

Jan Leyers, op een bed. Foto Hollandse Hoogte / Merlijn Doomernik

Beste Jan,

We kennen het allemaal: je maakt een onverwachte beweging met je been, en laat per ongeluk een wind. Jij voelt ‘m ontsnappen en bent je daardoor akelig bewust van het geluid en de mogelijke gevolgen. Maar hoorden de mensen om je heen ‘m ook?

Zo voelde het gesprek met Micha Wertheim gisteravond in eerste instantie een beetje. Het werd erger, want Wertheim liet wel erg duidelijk merken dat hij die van jou hoorde, en we roken thuis allemaal die van Wertheim. Het was het meest ongemakkelijke wat ik in tijden op televisie heb gezien.

En juist daarom kwam er onbedoeld toch dat extra vuurwerk, dat Japke vorige week van je vroeg voor de tweede avond Zomergasten. Micha besprak uitvoerig, en vaak, hoe hij moeite heeft met praten over zijn vak. En dus vroeg je hem daar uitvoerig en vaak naar. Waar een grap toe dient wilde je weten, en je probeerde met gestrekt been de humorfilosofie in te gaan, waarop Micha een ‘oh god’ liet ontsnappen. Op goed moment rolde hij zelfs met z’n ogen.

Ik vermoed dat jij ze met opzet liet waaien: telkens een net wat flauwere grap maken dan hij, niet lachen om die van hem. Hier zaten twee mannen te weigeren hun zin halverwege af te breken als ze door elkaar heen praten - zichtbaar elkaars darmgas ruikend, en jij leek daarvan te genieten. Een zeer sterke zet! Je zit er immers niet om vrienden te maken, en zeker niet met Micha Wertheim.

Wertheim deed het zeker weten expres. Die zei van te voren al dat hij hoopte dat het ongemakkelijk zou worden. Wertheim werd de pedante criticus van alles, en jij de sympathieke Vlaming die hem cool als Clint Eastwood liet zoeken en spartelen. Volgende fragment, Micha? Niks ervan. Zijn opengesperde ogen die je uit moesten dagen deden je niets, de knikjes na zijn antwoorden evenmin. Iedereen won gisteravond.

Enkel eeuwig zonde dat we op VPRO’s tweede scherm onze eigen tweets moesten teruglezen, en niet konden bekijken hoe jij en Micha er tijdens de fragmenten bijzaten.

Maar pas op, Jan. Met Jolande Withuis moet het toch gemoedelijker. Dat je glimlachend naar Micha Wertheim blijft kijken, die voor het eerst in de geschiedenis van de nationale televisie tijdens een live-uitzending een perzik eet, dat pikt de Nederlandse kijker nog wel. Hij rolde met z’n ogen, laat hem dan maar een perzik eten ook. Het werd terecht een bende. Maar je wordt gelynchet als je niet ingrijpt wanneer Jolande Withuis volgende week haar tanden in een bord spareribs dreigt te zetten.

Withuis heeft een halve bibliotheek volgeschreven, voornamelijk over De Oorlog. Dat blijft een mooi gespreksonderwerp, en hou het daar zondag bij. Ze weet er alles van (is tenslotte verbonden aan het NIOD) en praat er graag en gedreven over.

Nog interessanter is beginnen over haar nogal islamkritische essay uit 2007, waarin ze communistische vrouwen na de oorlog vergelijkt met islamitische vrouwen nu. Dat was behoorlijk controversieel, en jij kan daar niet anders dan een gepeperde mening over hebben, als ongelovige bedevaartsganger.

Nee, voorkom in godsnaam dat het over Withuis’ andere grote onderwerp gaat: feminisme. Tegen Henny begon je al ineens over coïtus interruptus, waar Henny overheen praatte, en met Micha probeerde je aan het einde ook al over seks te beginnen na een filmfragment dat volgens Micha eigenlijk helemaal niet zo over seks ging. ‘De daad’ lijkt je achilleshiel.

Tenzij je zin hebt om het te laten ontsporen natuurlijk. Dat Withuis je verbaal alle hoeken van de studio laat zien, en jij glimlachend nog één keer over peilloze decolletés begint. Da’s ook gegarandeerd vuurwerk.

Hoe dan ook, in elk geval succes weer, Jan. De beuk erin.

De komende weken schrijven Japke-d. Bouma (coördinator centrale nieuwsredactie NRC Handelsblad) en Peter van der Ploeg (chef NRC Digitaal) elke maandag Zomergastentips aan Jan Leyers, presentator van Zomergasten.