Oké, geen drie keer goud... Maar dan toch zeker twee!

De Nederlandse zwemsters wonnen zilver op de 4x100 m. Het sterke optreden van Kromowidjojo was hoopgevend.

Redacteur Olympische Spelen

Londen. Zelfs de snelste zwemster ter wereld kon haar team deze keer niet redden. Ranomi Kromowidjojo trok zaterdagavond een lichtspoor door baan 3 van het Aquatic Centre in Londen, maar de beste splittijd ooit op een 4x100 meter vrije slag bleek niet voldoende voor prolongatie van de olympisch titel.

Uitgerekend op de avond dat de Golden Girls voor het laatst in hun vertrouwde samenstelling te water gingen, werd de betovering van vier jaar wereldheerschappij verbroken. Sinds maart 2008 hadden ze alles gewonnen wat er te winnen viel en wereldrecords gezwommen – maar zaterdag nam de estafetteploeg van Australië de olympische titel over. Zilver smaakt bitter als je goud gewend bent, wist Femke Heemskerk.

Vooral zij had het zwaar, in het besef dat het voorbij was tussen Kromowidjojo, Marleen Veldhuis, Inge Dekker en haarzelf, omdat Veldhuis na ‘Londen’ stopt. „We hebben zo lang geregeerd, ik heb al die jaren zo genoten met die meiden. Dat komt niet meer terug”, treurde Heemskerk.

De zoektocht naar een verklaring voor de zeldzame nederlaag duurde kort en was glashelder. „We hebben te langzaam gezwommen”, zei coach Jacco Verhaeren. „Het gaat om de teamprestatie, en Australië was beter.” Drie van de vier zwemsters verloren onderweg kostbare tijd, waarna de opdracht zelfs voor een ontketende Kromowidjojo te zwaar bleek.

Haar race gaf Verhaeren voldoende brandstof om snel over het verlies van de olympische titel heen te stappen. „Hier staat geen enorm droevig man. Ik had liever gewonnen, maar we hoeven ons niet te schamen voor olympisch zilver. Ik heb wel wat gezien waar we ons op kunnen verheugen. En dat ga ik doen”, zei hij, doelend op de kansen die Kromowidjojo heeft op de 100 en 50 meter vrije slag.

Tijd om lang stil te staan bij de laatste race van zijn succesvolle ploeg gunt Verhaeren zichzelf eenvoudig niet. „Daar heb ik helemaal niks mee. Als professionele sporter moet je die emotie zo snel mogelijk parkeren; als je verliest en ook als je wint. De emoties van huilen en lachen zijn enorme energielekken, die moet je niet toestaan. We zijn net begonnen. Er gaat nog van alles gebeuren.”

Verhaeren, in het verleden mede verantwoordelijk voor de successen van Pieter van den Hoogenband en Inge de Bruijn, snakt op zijn vijfde Spelen naar een individueel succes van één van zijn pupillen. Voor het laatst maakte hij dat mee in 2004 (Athene). In Peking stokte de teller na die ene gouden estafettemedaille.

De kans dat Nederland op korte termijn een even succesvolle estafetteploeg aan de start brengt, is klein. Daarvoor is het Nederlandse topzwemmen, in vergelijking met Australië of de Verenigde Staten, gewoon te klein. Australië heeft op de 100 meter vrije slag liefst negentien zwemsters in de tophonderd staan, de Verenigde Staten achttien, Nederland zeven. Australië beschikt zelfs over zoveel talent dat het in de series voor de 4x100 vrij drie van de vier finalezwemsters kon sparen.

Bij Nederland stopt behalve Veldhuis ook Hinkelien Schreuder, die in Londen in de series zwom. Dekker (26) weet nog niet of ze er over vier jaar nog bij is, Heemskerk (24) kan nog iets langer mee. Achter Schreuder zitten Saskia de Jonge (25) en de talenten Maud van der Meer (20) en Ilse Kraaijeveld (21). Maar de laatste is inmiddels teruggekeerd naar Friesland omdat ze zich in Eindhoven onvoldoende ontwikkelde. Toch ziet jeugdbondscoach Titus Mennen de toekomst „rooskleurig” tegemoet op dit ‘Nederlandse’ nummer. „Bij de Europese jeugdkampioenschappen hebben we dit jaar brons gehaald.”

In elk geval hebben de talenten de komende jaren een kopvrouw aan wie ze zich kunnen optrekken. Want op de stormachtige ontwikkeling van Kromowidjojo (21) staat op dit moment geen maat. ‘Kromo’ was met haar splittijd (51,93 seconden) veruit de snelste zwemster van het veld. De finales van de 100 vrij (donderdag) en 50 vrij (zaterdag) staan al vier jaar onderstreept in haar agenda. Net als haar coach staat ze niet lang stil bij het verlies van het goud. Er is nog een hoop werk te verrichten. „Ik baalde, maar ik heb de knop nu omgezet.”

Kromowidjojo was tevreden over haar aandeel in de estafette. „Ik heb een goede race gezwommen, dus dat biedt kansen. Ik ben in vorm. Ik voel me veel beter dan een jaar geleden. Of ik beter ben dan ooit? Ja.” Want over haar plannen bestaat geen misverstand: ze kwam naar Londen voor drie gouden medailles. Dat kunnen er nog maar twee worden, maar ze zal met niets minder genoegen nemen.