Je raakt 'm voordat ie 't weet!

Wat zijn de kleine verhalen waar de moderne mens in gelooft? Wekelijks vertelt Arjen van Veelen zo’n moderne mythe. Vandaag: de Super Soaker®.

Wanneer is een beschaving op zijn beschaafdst? Als die in staat is om een missie te sturen naar Jupiter?

Of als die de beschikking heeft over het ultieme waterpistool?

Maar misschien is er helemaal geen verschil.

Het is 1982. De Amerikaanse ingenieur Dr. Lonnie Johnson, als rocket scientist in dienst bij bij de Galileomissie van de NASA, heeft thuis een helder moment als hij een zelfbedacht pneumatisch koelbuizensysteem uittest in de badkamer. Zodra hij het ding aansluit op de kraan, spuit er krachtig water uit de buizen.

„I said to myself”, aldus Jonhson in een interview met The New York Times in 2001, „jeez, this would make a great water gun”.

Hij bouwt een prototype van PVC-buizen, een colafles en plexiglas. Het pneumatisch pistool werkt perfect; iedereen in de straat is gek op het ding, vertelt hij later tegen Time.

Ga naar de database van de United States Patent and Trademark (uspto.gov) en je vindt het volgende patent, uit 1986:

United States Patent 4,591,071

Squirt gun

Inventors: Johnson; Lonnie G. (Mobile, AL)

Het is een uiterst gedetailleerd document van bijna 4.000 woorden en vele bouwtekeningen, beschrijvende een „hand-held toy squirt gun having a futuristic space ray gun appearance” met „compressed gas as a means for pressurizing water to effect a continuous stream of high velocity waterflow”.

Bij een klassiek waterpistooltje duw je via de trekker water door een kleine opening, zodat er een straaltje uitkomt. Maar met dit apparaat bouw je eerst luchtdruk op met een pompbeweging. In 1991 komt het waterpistool op de markt als de Super Soaker®. The Most Powerful Watergun Ever. Een waterpistooltje met een terugslag.

Zomers veranderden voorgoed. Wat het machinegeweer betekende voor de pijl en boog, was de Super Soaker voor het waterstraatgevecht. Dat werd high tech: jochies van vier konden je opeens van tientallen meters afstand treffen. Of zoals een oude Nederlandse commercial beloofde: „Je raakt ’m voordat ie ’t weet!”

Ik behoor tot de generatie die te vroeg geboren werd voor de Super Soaker. In 1991 zat ik in de brugklas. Op die leeftijd vind je waterpistooltjes eigenlijk nog heel leuk, maar durf je dat niet meer hardop te zeggen (zoals je alleen nog met Lego speelt als je vriendjes er bij zijn).

Ik heb nooit een Super Soaker gehad, wel zo’n lekkend pistooltje waar zelfs een mug om lacht, en voor dit artikel kocht ik een neppe Super Soaker, zie foto. Toch ervaar ik scheuten van nostalgie bij het zien van het originele felle fluorescerend gele frame, de helgroene watertank.

Nostalgie om iets wat je nooit had – het is typisch voor deze tijd, met z’n voorliefde voor spulletjes van vroeger: antieke racefietsen, Polaroids, Casio-horloges en oude Adidas-kledij.

Super Soaker: de kalasjnikov van een onbekommerde jeugd. En ik ben niet de enige. Er zijn allerlei tributepagina’s voor de Super Soaker, zoals op Retroland.com of isoaker.com, waar herinneringen gedeeld worden. Over dagenlange epische watergevechten, de lamme arm van het laden, geslaagde sniper attacks op akelige buurmannen – en wist je nog dat we er een keer lampolie in deden en dan op een kaars spoten, die steekvlam, geweldig.

Op eBay kost een vintage Super Soaker nu al snel honderd dollar. Soms zelfs meer:

‘NEW LARAMI SUPER SOAKER 100 NEVER USED WATER GUN NEW IN ORIGINAL BOX

US $249.99’

Misschien komt die nostalgie ook voort uit het feit dat 1991 het jaar was dat alles nog goed was. Het was tien jaar voor elf september, de wereld verging nog niet, er waren nog geen terroristen en je had geen high school shootings.

Natuurlijk waren die er wel, maar zo voelde het niet.

Boris Jeltsin werd president van Rusland, je had de Golfoorlog – de laatste leuke kijkoorlog – je had Mannenkoor Karrespoor en op nummer 1 stond Dire Straits – dan kan de wereld echt niet grimmig zijn. De geschiedenis was af. En precies toen kwam de Super Soaker.

Je kunt alle boeken, films en documenten uit de afgelopen twintig jaar van de aardbodem verwijderen, maar zelfs dan kun je de geschiedenis van het Westen reconstrueren aan de hand van de Super Soaker. Het gaat over een beschaving die waterpistooltjes even serieus ging nemen als maanreizen.

Dat kun je decadentie noemen (zoals het misschien een teken van verval is dat we onze knapste wetenschappers laten zoeken naar het ultieme wasmachinetablet), maar ook als teken van vrede en voorspoed. Vechten met water is niet vanzelfsprekend. In Iran werden vorige zomer nog mensen gearresteerd omdat ze mee hadden gedaan aan een „abnormaal”en „schandelijk” watergevecht.

Op YouTube staat een oude commercial uit 1991. Je ziet een twee jochies die worden geweigerd door een meisje bij een pool party. De jongens nemen wraak: ze plegen een aanslag met Super Soakers. Het meisje gilt, haar gasten vluchten van paniek het zwembad in. Eén van de jochies draait zich naar de camera. „Super Soaker. It’s a water gun of a higher caliber.”

Onder dit filmpje heeft iemand geschreven: „A few years later, the same two kids enrolled at Columbine High School...”

In de begintijd van de Super Soaker zijn er ook doden en gewonden gevallen in Amerika, door watergevechten die escaleerden in gevechten met echte wapens. Gek genoeg kregen de waterpistoolfabrikanten toen kritiek, niet zozeer de wapenfabrikanten.

Maar waterpistooltjes don’t kill people.

De laatste jaren lijkt de Super Soaker wat grimmig geworden. De kleuren minder vrolijk. De nieuwere edities heftiger, gigantischer, psychopathisch bijna. Met namen als Triple Aggressor, Aquapack Devastator, Sneak Attack. De Monster XL heeft een zo zwaar kaliber dat je er een statief bij nodig hebt. Op de dozen staan nu foto’s van dreigend kijkende tieners.

Misschien is dat een reflectie van een tijd die inderdaad ook grimmiger is. Maar dan nog. Er kan nooit genoeg met water worden gevochten.

De bijbelse profeet Jesaja voorspelde ooit:

„Dan zullen zij hun zwaarden tot ploegscharen omsmeden en hun speren tot snoeimessen; geen volk zal tegen een ander volk het zwaard opheffen , en zij zullen de oorlog niet meer leren.” Die tekst staat ook als inscriptie op het VN-gebouw in New York.

Er moet aan worden toegevoegd: zij zouden hun beste wetenschappers waterpistooltjes moeten laten ontwerpen.