Goud vereist overgave van Epkes ziel en lichaam

Zonderland is klaar voor goud, mede door een team van specialisten. Een vrouwelijke fysiotherapeut past bij hem een Amerikaanse stretchtherapie toe.

In het emotionele circus dat Olympische Spelen heet is Epke Zonderland de rust zelve. Het was zaterdag opvallend hoe zelfverzekerd de turner zich plaatste voor de toestelfinale aan rekstok. De mentale basis voor een medaille is gelegd. Nu nog de uitvoering.

Tot in elke vezel straalde Zonderland zelfvertrouwen uit. Bij zijn opkomst, bij zijn warming-up, maar vooral tijdens zijn oefening. Elke zwaai, elke greep, elke handeling was goed. Hij repte na afloop weliswaar over schoonheidsfoutjes, maar daar sprak meer de perfectionist dan de realist. De mentale schade bij zijn zeven concurrenten in de finale van volgende week dinsdag is groter.

Waar Zonderland, die om elf uur ’s ochtends het olympisch turntoernooi moest openen, uiteindelijk de hoogste dagscore realiseerde, turnde zijn grootse concurrent, de Chinese olympisch en wereldkampioen Zou Kai, zo slordig dat hij zich op de valreep voor de finale kwalificeerde. En dan nog mede dankzij een val van Kohei Uchimura, de Japanse wereldkampioen allround.

Zonderland keek wel uit om zich zaterdag rijk te rekenen. Hij kent de flinterdunne lijn tussen succes en afgang. De herinnering aan de Spelen van Peking is vers. Zijn val in de finale doet vier jaar na dato nog pijn. Maar de twijfels die hem destijds een medaille kostten, heeft hij weggenomen. De rekspecialist weet nu dat de weg naar goud geen aarzeling, geen calculatie maar totale overgave van lichaam, ziel en verstand vereisen.

En Zonderland is er klaar voor. Degelijker dan hij zullen weinig sporters zich op de Spelen hebben voorbereid. Al boetserend heeft hij zich in vier jaar een oefening eigen gemaakt die qua moeilijkheidsgraad alleen door Zou Kai wordt geëvenaard. Het komt in Londen aan op de uitvoering.

Maar dat niet alleen. Zonderland heeft een team van specialisten om zich heen verzameld dat hem breed ondersteunt. Naast de gebruikelijke begeleiders als een coach, manager, fysiotherapeut en krachttrainer wordt Zonderland wekelijks gekneed door een stretchtherapeute. Dat is Josine Haspers, die bij sommige handelingen letterlijk bovenop hem staat. Het oogt atypisch, en zelfs komisch, als de vrouw op sokken zijn rug bewerkt. Maar hij heeft er baat bij.

Hij ondergaat dan de uit de VS overgewaaide resistance flexibility and strength training, wat grofweg neerkomt op het rekken van spieren onder weerstand. Het oogt nogal robuust, maar Zonderlands lichaam blijft er soepel bij. Haspers is overigens samen met krachttrainer Jorden Bres ingevlogen om Zonderland vandaag fysiek onder handen te nemen. Als beiden hun werk hebben gedaan begint hij vanaf morgen met de technische opbouw naar de finale, waar de tweevoudige sportman van het jaar zijn carrière met goud hoopt te bekronen.

Zonderland weet wat hem in de finale te doen staat: rustig blijven, vertrouwen op zijn stabiliteit en zich sterk concentreren. Ter versterking van zijn mentale aanpak visualiseert de turner dagelijks zijn rekoefening. „Daar word ik rustig van”, zegt hij. „Dat heb ik een keer getest met een psycholoog die daarvoor een apparaat had ontwikkeld. Op de momenten dat ik mijn vluchtoefeningen visualiseerde bleek ik volkomen relaxed te reageren. Ook op die manier is mijn oefening erin geslepen.”

‘Peking’ is een goede leerschool geweest. Zonderland: „Dat was heel anders turnen. Vier jaar geleden wilde ik de finale halen, nu moet ik. Nu de druk toeneemt is het een geruststelling dat ik alles onder controle heb. Wat werd bevestigd tijdens de wedstrijd. Het gevoel was goed en het lichaam trilde geen moment.”

De enige oneffenheid die Zonderland moest wegwerken, had te maken met zijn grip op de rekstok. Het beschikbare magnesium is van een ander merk dan Zonderland gebruikt en maakt de stok in zijn ogen vet. Daarom liet hij trainer Daniël Knibbeler kort voor de oefening de stang schoonvegen en voorzien van de zelf meegebracht magnesium.

Die verandering van poeder vereist efficiency, want de voorbereidingstijd is kort, zeker voor de eerste turner. Maar Knibbeler kweet zich zaterdag tot op de seconde nauwkeurig van zijn taak. De aftelklok stond op nul toen Zonderland aan zijn oefening begon, waarmee aftrek van punten op de valreep werd voorkomen. „Ik nam een groot risico”, zei Knibbeler. „Maar het moest gebeuren.” Om er haast vertederend aan toe te voegen: „Ach, ik doe alles voor die jongen.”