Brieven

Die runentatoeages zijn niet per definitie nazistisch

De beschreven ophef over de vermeende ‘nazitattoo’ van operazanger Jevgeny Nikitin (NRC Handelsblad, 23 juli) toont hoe spastisch er wordt omgegaan met het beoordelen van oorspronkelijk Europese, Nordisch-religieuze symboliek.

Over Adolf Hitler – en Richard Wagner – is de vigerende mening bekend: ‘foute boel’. Dit gaat voorbij aan de oorsprong van de door beiden aangehaalde Noordse cultuur. Het feit dat de nazi’s soelaas en oorsprong in oude Europese godsdiensten zochten, maakt deze religies niet verdacht, laat staan ‘fout’. Aanhangers van oud-Europese religies zijn niet per se nazi’s, zomin als dragers van Runentatoeages dat zijn. Dit zou veel te veel eer zijn voor zowel Hitler als Wagner.

Rotterdam

Energiebeleid in de VS en China is niet zo geweldig

Volgens Ron Wit laten Europese leiders grote kansen liggen om huishoudelijke en andere apparaten zuiniger te maken en groene banen te creëren (Opinie, 23 juli).

Wit heeft gelijk als hij stelt dat ingewikkelde procedures en gebrek aan capaciteit bij de Europese Commissie leiden tot enorme vertragingen bij het invoeren van verbruiksnormen van apparaten, waardoor energieverspilling en CO2-uitstoot te laat worden aangepakt. Hij heeft wellicht ook gelijk als hij erop wijst dat energienormen in China en de VS een belangrijke rol spelen in het energiebeleid en dat maatregelen – door het ontbreken van een communautaire structuur en door meer ambtenaren en deskundigen – sneller worden gerealiseerd.

Toch gaat de vergelijking mank. In de VS gelden inderdaad strenge eisen aan het rendement van apparaten, maar deze efficiency wordt gecompenseerd door hun grootte. Een grote side-by-side-koelkast mag zich dan efficiënt noemen, maar ze gebruikt toch twee keer zo veel energie als haar Europese pendant.

China is bezig om met grote stappen de kloof te verkleinen ten opzichte van het westerse welvaartsniveau. Behalve zuinigere apparaten bouwt China ook wekelijks een kolencentrale en overspoelt het de rest van de wereld met apparaten die niet – of alleen op papier – voldoen aan de regelgeving van zijn exportmarkten, bijvoorbeeld Europa.

Laten we de regelgeving en handhaving effectiever maken, maar geen voorbeeld nemen aan het energiebeleid van deze wereldmachten.

Energiedeskundige, Ter Aar

Onze dijken verdienen juist wel een beetje franje

Niels de Boer en Joost Hulsbos bepleiten dijkversterking zonder overbodige franje (Opinie, 28 juli). Dit is een stuitend en kortzichtig betoog.

Als voorbeeld van overbodige franje noemen zij het programma ‘Ruimte voor de Rivier’. Dit heeft volgens hen meer geld gekost dan strikt noodzakelijk was. Dat is juist, maar hebben ze ook uitgerekend wat het heeft opgebracht? Het valt vaker op in dit soort technocratische betogen dat er alleen wordt gekeken naar de kosten. Ook onze beroemde Deltawerken waren meer dan een programma van bescherming tegen overstromingen. De aanleg ervan werd gecombineerd met de aanleg van infrastructuur. Hierdoor werden de Zeeuwse en Zuid-Hollandse eilanden verlost uit hun isolement. Ook waren de Deltawerken verweven met ruimtelijke ordening, industriepolitiek en landbouwbeleid.

Ruimte voor de Rivier zette de trend van een integrale aanpak verder door, door ook aspecten van natuur, landschap en ecologie te verbinden met hoogwaterbescherming.

Het nieuwe concept ‘meerlaagse veiligheid’ is inderdaad controversieel, nog ondoordacht en onuitgewerkt. Dit kan evenwel geen argument zijn om elke combinatie van hoogwaterbescherming met andere doelen tegen te gaan. Juist in moeilijke tijden is dit hard nodig. Het leidt tot een groter maatschappelijk en financieel draagvlak, hogere economische opbrengsten en een grotere waardering van burgers voor onze rivier-, kust- en deltalandschappen.

Hoogleraar stedenbouw aan de Technische Universiteit Delft

Waar blijft gunstig nieuws over woonwagenbewoners?

De media storten zich weer massaal op woonwagenbewoners, ditmaal naar aanleiding van de dreigbrief die de inwoners van het kamp in Waalre ontvingen. In zekere zin zijn kranten, radio en televisie medeschuldig aan deze bedreigingen. Sinti, Roma, woonwagenbewoners – ze komen nagenoeg alleen in ongunstige zin in het nieuws, met wietplantages, uitzettingen van Roma in Frankrijk, de onverdraagzaamheid jegens Roma in Oost-Europa en nu weer de verdachtmakingen rond de brand in het gemeentehuis in Waalre.

Naar gunstig nieuws over woonwagenbewoners is het zoeken als naar een speld in een hooiberg, maar het is er wel. Neem de jaarlijkse Sintibedevaart in Roermond. Iedereen is daarbij van harte welkom. Twee jaar geleden nam ik, als enige ‘burger’, deze uitnodiging aan. Ik was drie dagen te gast. Het was een indrukwekkende en leerzame ervaring. Alleen de regionale krant was aanwezig. Of neem de vrouwen in de Sintigemeenschap die zich niet alleen inspannen om hun kinderen goed onderwijs te laten volgen, maar ook voorlichting geven op scholen over hun woon- en leefgemeenschap. Onbekend maakt onbemind. Dan ligt het zondebokeffect op de loer. Misschien is het een idee om dit eens van een andere kant belichten.

Bussum