Arbobedrijf schond privacy zieke werknemers

Arbobedrijf Verzuimreductie schond de privacy van duizenden zieke werknemers. Maar die staan niet te springen om hun eigen dossiers in te zien.

De grootste particuliere arbodienst van Nederland, Verzuimreductie, heeft van bijna honderdduizend zieke werknemers medische dossiers aangelegd met daarin privacygevoelige informatie die mogelijk onrechtmatig is verkregen en met werkgevers is gedeeld.

Maar de animo onder gedupeerde werknemers om inzage in hun eigen dossiers te krijgen, voordat die in oktober op last van het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) worden vernietigd, is gering. Ondanks oproepen op de internetsite van Verzuimreductie en advertenties in landelijke dagbladen hebben slechts enkele tientallen werknemers om die inzage gevraagd.

Vakbond FNV Bondgenoten vindt dat het arbobedrijf gedupeerde werknemers actiever moet benaderen over hun inzagerecht. De medische dossiers kunnen immers informatie bevatten die hen jarenlang kan blijven achtervolgen. Volgens FNV-bestuurder Gea Lotterman hebben werkgevers, na inzage in die medische dossiers, daar hun personeelsbeleid op aangepast. „Er zijn werkgevers die er hun ontslagplannen op deze dossiers baseren. Ik heb dossiers gezien met de opmerking: ‘Ziekmelding van betrokkene niet accepteren, want hij staat op het punt om ontslagen te worden’. Werknemers moeten zich ervan bewust zijn dat Verzuimreductie weliswaar heeft toegezegd om die medische dossiers te vernietigen. Maar er circuleren ook kopieën bij werkgevers. Als die later opduiken in een ontslagprocedure, moet een werknemer kunnen zeggen: dat dossier mag niet gebruikt worden, want de informatie erin is onrechtmatig verkregen.”

Afgelopen maart kwam Verzuimreductie in opspraak nadat was gebleken dat het bedrijf op grote schaal zieke werknemers had bevraagd over hun gezondheidssituatie en die informatie vervolgens had doorgespeeld aan de werkgever.

In een deze maand gepubliceerd onderzoek van het CBP werd geconcludeerd dat het bedrijf zich schuldig had gemaakt aan ‘grootschalige en onrechtmatige verwerking van medische gegevens die tot grote maatschappelijke en politieke onrust heeft geleid’. Verzuimreductie had zonder bemoeienis van een bevoegd bedrijfsarts en in strijd met de Wet Bescherming Persoonsgegevens gehandeld, aldus het CBP.

Zieke werknemers hebben in Nederland wettelijke bescherming tegen vragen over hun gezondheidssituatie of werkgevers die hun medische dossiers willen inzien. Chronisch ziek personeel mag in principe tijdens ziekte ook niet ontslagen worden. Werknemers zijn bovendien niet verplicht om open kaart te spelen over hun gezondheid, zelfs niet bij een sollicitatie. Alleen als de ziekte of handicap rechtstreeks verband houdt met het werk, moeten zij dat melden.

Werkgevers hebben minder rechten. Ze mogen ziek personeel niet ontslaan, draaien op voor de salariskosten bij ziekte en zijn wettelijk verplicht om via reïntegratietrajecten, ziek personeel geheel of gedeeltelijk weer aan het werk te krijgen.

Ook als de werkgever vermoedt dat een werknemer helemaal niet ziek is, of ondanks zijn ziekte elders bijklust, heeft hij weinig middelen om in te grijpen.

In de medische dossiers van Verzuimreductie zijn al deze beschermingsregels- en wetten met voeten getreden. Daarom heeft het CBP het bedrijf opgedragen om de dossiers te vernietigen. Daaraan voorafgaand moet het bedrijf de betrokken werknemers recht op inzage geven. Voorlopig blijft de animo om gebruik te maken van dat inzagerecht echter gering, zegt een woordvoerder.

Volgens de FNV is met het bedrijf afgesproken dat alle werknemers waarover een medisch dossier was opgesteld, actief benaderd zouden worden. Dat is volgens Gea Lotterman nog niet gebeurd. „Het lijkt alsof het bedrijf onder een hoedje speelt met de werkgevers om zo weinig mogelijk aandacht te geven aan dat inzagerecht.” De FNV overweegt een kort geding als Verzuimreductie niet op korte termijn reageert.