Alles onder controle

Op overtuigende wijze plaatste Epke Zonderland zich voor de finale op rekstok. Hij oogt zelfverzekerd en heeft geleerd van de Spelen in Peking.

Redacteur Olympische Spelen

Londen. In het emotionele circus dat Olympische Spelen heet is Epke Zonderland de rust zelve. Het was zaterdag opvallend hoe zelfverzekerd de turner zich plaatste voor de toestelfinale aan rekstok. De mentale basis voor een medaille is gelegd. Nu nog de uitvoering.

Tot in elke vezel straalde Zonderland zelfvertrouwen uit. Bij zijn opkomst, bij zijn warming-up, maar vooral tijdens zijn oefening. Elke zwaai, elke greep, elke handeling was goed. Hij repte na afloop weliswaar over schoonheidsfoutjes, maar daar sprak meer de perfectionist dan de realist. De mentale schade bij zijn zeven concurrenten in de finale van volgende week dinsdag was groter.

Waar Zonderland de hoogste dagscore realiseerde, turnde zijn grootse concurrent, de Chinese olympisch en wereldkampioen Zou Kai, zo slordig dat hij zich maar net voor de finale kwalificeerde. En dan nog mede dankzij een val van de Japanner Kohei Uchimura. En Fabian Hambuchen, de Duitse hoop op goud, zal zich in de finale zeker met een vol punt moeten verbeteren om uitzicht op een medaille te houden.

Zonderland keek wel uit om zich rijk te rekenen. Hij kent de dunne lijn tussen succes en afgang. De herinnering aan de Spelen van Peking is nog vers. Zijn val in de finale doet vier jaar na dato nog altijd pijn. Maar de twijfels die hem destijds een medaille kostten, heeft hij intussen weggenomen. De rekstokspecialist weet nu dat de weg naar goud geen aarzeling of calculatie, maar totale overgave van lichaam, ziel en verstand vereist.

En Zonderland is er klaar voor. Degelijker dan hij zullen weinigen zich op de Spelen hebben voorbereid. Al boetserend heeft hij zich in vier jaar een oefening eigen gemaakt die qua moeilijkheidsgraad alleen door Zou Kai wordt geëvenaard. Het komt in Londen aan op de uitvoering.

Maar dat niet alleen. Zonderland heeft een team van specialisten om zich heen verzameld dat hem breed ondersteunt. Naast de gebruikelijke begeleiders – een coach, manager, fysiotherapeut en krachttrainer – wordt Zonderland gekneed door stretchtherapeute Josine Haspers. Die staat soms letterlijk bovenop hem. Het oogt atypisch, en zelfs komisch, als ze op sokken zijn rug bewerkt. Zonderland heeft er baat bij.

Hij ondergaat de uit de Verenigde Staten overgewaaide resistance flexibility and strength training, het rekken van spieren onder weerstand. Zonderlands lichaam blijft er soepel bij. Haspers is overigens met krachttrainer Jorden Bres ingevlogen om Zonderland vandaag fysiek onder handen te nemen. Als beiden hun werk hebben gedaan, begint hij vanaf morgen met de technische opbouw naar de finale, waar de tweevoudig Nederlands sportman van het jaar zijn carrière met goud hoopt te bekronen.

Zonderland weet wat hem in de finale te doen staat: rustig blijven, vertrouwen op zijn stabiliteit en zich sterk concentreren. Ter versterking van zijn mentale aanpak visualiseert hij dagelijks zijn rekoefening. „Daar word ik rustig van. Dat heb ik eens getest met een psycholoog die daarvoor een apparaat had ontwikkeld. Op de momenten dat ik mijn vluchtoefeningen visualiseerde, reageerde ik volkomen relaxed. Ook op die manier is mijn oefening erin geslepen.”

De Spelen van Peking zijn een goede leerschool geweest. „Dat was heel anders turnen. Vier jaar geleden wílde ik de finale halen, nu moet ik. Nu de druk toeneemt is het een geruststelling dat ik alles onder controle heb. Dat werd bevestigd tijdens de wedstrijd. Het gevoel was goed en het lichaam trilde geen moment.”

De enige oneffenheid die hij moest wegwerken had te maken met zijn grip. Het beschikbare magnesium is van een ander merk dan Zonderland gebruikt en maakt de rekstok voor zijn gevoel vet. Daarom liet hij trainer Daniël Knibbeler voor de oefening de stang schoonvegen en voorzien van de zelf meegebrachte magnesium. En het eerste wat Zonderland na de oefening tegen zijn broer Herre op de tribune riep: „Het heeft gewerkt.”

Die snelle verandering van poeder vereist wel efficiency, want de voorbereidingstijd is kort, zeker voor de eerste turner. Daarna kun je het geluk hebben dat de wachttijd voor de juryuitslag van een voorganger extra tijd kost. Maar Knibbeler kweet zich zaterdag nauwkeurig van zijn taak. De aftelklok stond op nul toen Zonderland aan zijn oefening begon, waarmee puntenaftrek werd voorkomen. „Ik nam een groot risico”, zei Knibbeler. „Maar het moest gebeuren.” Om er haast vertederd aan toe te voegen: „Ach, ik doe alles voor die jongen.”