240 miljoen inwoners en alleen deze twee maken kans op goud

Het is aan Tontowi Ahmad en Lilyana Natsir om de olympische eer van Indonesië hoog te houden. Foto Reuters

Het is het land met het op drie na grootste inwonertal ter wereld (ruim 240 miljoen mensen), maar voor Indonesië is er eigenlijk maar kans op één gouden medaille: in het gemengd dubbelspel bij het badminton.

Het is aan Tontowi Ahmad en Lilyana Natsir om de olympische eer van Indonesië hoog te houden. Van de negentien andere Indonesiërs die meedoen aan de Spelen valt namelijk niet veel te verwachten. De gewichtheffers hebben nog wel eens zilver en brons gewonnen, en het vrouwenteam handboogschieten won in 1992 zilver. Maar sinds badminton bij de Spelen in Barcelona in 1992 een olympische sport werd, heeft Indonesië altijd een gouden medaille gewonnen.

Onze correspondent Elske Schouten schreef onlangs in NRC Handelsblad hoe het komt dat Indonesië zich niet bezighoudt met topsport, behalve als het om badminton gaat. En dat komt allemaal door een overwinning op buurland Maleisië in 1958. Schouten:

Een team van badmintonlegendes als Tan Joe Hok en Ferry Sonneville onttroonde het buurland toen tijdens de Thomas Cup, het officieuze WK voor mannelijke landenploegen. “De sporters werden ontvangen door Bung Karno [Soekarno] en paradeerden door Jakarta”, herinnert coach en voormalig kampioen Hadinata (62) zich. “We realiseerden ons dat badminton een sport was waarin we internationaal konden concurreren.”

Vanaf toen werd er overal gebadmintond, zegt Hadinata. In de kampongs werd een touwtje opgehangen als net, en mensen maakten zelf een racket van hout. Dat het in Indonesië windstil is, hielp mee. De bloeiperiode begon in 1970 en duurde tot begin jaren negentig. Met Rudy Hartono, die acht keer het prestigieuze All England-kampioenschap won. Hadinata zelf won in die periode vele malen goud in het dubbelspel.

Over waarom het met andere sporten niet lukt hebben verschillende mensen uiteenlopende verklaringen. Er zijn te weinig faciliteiten en er is geen langetermijnplanning. Het land doet aan rolschaatsen, paragliden en muurklimmen, maar is niet met olympische sporten bezig. En niet veel Indonesiërs zouden de offers willen brengen die nodig zijn om topsporter te worden.

De hoop voor deze Spelen is dus gevestigd op Ahmad en Natsir. Met twee overwinningen is het team in ieder geval geplaatst voor de kwartfinales. Maar dat Indonesië wederom goud gaat winnen is zeker niet zeker, want ook het badminton dreigt in verval te raken, schrijft Schouten.

“Een dieptepunt was afgelopen mei, toen het land in de Thomas Cup en de Uber Cup (officieuze WK voor vrouwelijke landenploegen) niet verder kwam dan de kwartfinales. Lokale media spreken van een badmintoncrisis.

Het maakt dat sportkenners hun hart vasthouden voor ‘Londen’. Want er staat meer op het spel dan die ene gouden medaille. Badmintonsucces is hard nodig om de sport aantrekkelijk te houden voor de jeugd. Vroeger waren de straten tijdens belangrijke wedstrijden uitgestorven, zegt Hadinata. „Nu blijven mensen niet meer thuis, want ze weten niet zeker of we wel gaan winnen.” Als het niet lukt om goud te halen in Londen, vreest hij dat de teloorgang van de badmintontraditie niet meer te stoppen is.”

Op drie augustus vindt de finale van het gemengd dubbelspel plaats.