Peiling De Hond: zelfs bij strategisch stemmen geen meerderheidscoalitie

DENHAAG:27JAN2003 Er wordt op dit moment niet vergadeerd. FOTO ROEL ROZENBURG De Tweede Kamer is momenteel met zomerreces. Foto NRC / Roel Rozenburg

Zelfs als iedereen die erover denkt om strategisch te stemmen dat doet, is er nu geen voor de hand liggende meerderheidscoalitie te vormen. Dat concludeert Maurice de Hond vandaag uit een peiling.

Door de nek-aan-nekrace tussen VVD en SP is het mogelijk dat meer mensen besluiten strategisch te stemmen. Van de ondervraagden geeft 26 procent hierover te denken.

Bij het stemmen kan een kiezer besluiten niet op zijn favoriete partij te stemmen, maar op een partij die daar dichtbij ligt en kans maakt de grootste te worden. De grootste partij mag namelijk het initiatief nemen bij het vormen van een meerderheidscoalitie. Zo’n stem wordt een strategische stem genoemd.

In de zetelpeiling haalt al tijden niet één voor de hand liggende coalitie een Kamermeerderheid. Zondag wordt de hoogste score gehaald door de Kunduz-coalitie en door een combinatie van de linkse partijen en D66. Iedere combinatie haalt 71 zetels, terwijl voor een meerderheid 76 zetels nodig zijn.

Als iedereen die een strategische stem overweegt dat zou doen, zou de SP in een klap acht zetels stijgen en uitkomen op 42 en de VVD stijgt er dan tien om uit te komen op 41. De Kunduz-coalitie haalt dan 74 zetels en de linkse variant 73.

De Hond benadrukt dat er nog van alles kan veranderen en dat deze peiling geen voorspelling is. Ook wijst hij erop dat een Kamermeerderheid een stuk dichterbij komt als iedereen die dat overweegt een strategisch stem uitbrengt.

De nieuwe coalitie kan sowieso niet op brede steun van de bevolking rekenen. Van degenen die niet VVD stemmen geeft de helft aan het heel erg te vinden als de liberalen het grootst worden. Dat geldt ook voor de SP: van degenen die niet op die partij stemmen geeft ook de helft aan het heel erg te vinden als de socialisten het grootst worden.

In de zetelpeiling stijgt de SP deze week twee zetels om uit te komen op 34. De SP lijkt iets uit te lopen op de VVD, die nog op 31 staat. Maar de toevalsmarge in peilingen is zo groot dat de VVD groter had kunnen zijn dan de SP als op dezelfde dag net een paar andere mensen waren ondervraagd.

TNS Nipo

Ook in de peiling van TNS Nipo eerder deze week, doet de SP goede zaken:

Bron TNS NipoBron TNS Nipo

Politieke Barometer

Het beeld bij de Politieke Barometer van Ipsos Synovate tenslotte, is niet anders. Ook daar is een tweestrijd te zien tussen de VVD en de SP.

Bron IpsosBron Ipsos

Foutmarge

Peilingen worden gedaan op basis van steekproeven en representativiteit is praktisch onhaalbaar. Daarom is er een foutmarge. Hoe kleiner de steekproef, hoe groter die foutmarge is. Synovate ondervraagt 1.000 mensen, TNS NIPO 1.500, en peil.nl (Maurice de Hond) 4.000. Ter illustratie: voor een verschuiving in de zetelverdeling hoeven bij Synovate maar een handjevol mensen van mening te veranderen (of andere mensen worden ondervraagd). Dit nuanceert de wekelijkse stijgers en dalers.