Liefde voor wapentuig

Bezien vanuit Canada lijken dingen in de Verenigde Staten vaak groter, ernstiger, extremer. Zo ook schietpartijen. Nog maar nauwelijks begon Toronto, de grootste stad van Canada, te bevatten dat bij een straatbarbecue vorige week een schutter het vuur had geopend op buurtbewoners, of het incident – waarbij twee mensen omkwamen en 22 gewonden vielen – werd overschaduwd door de bioscoopmoorden in Colorado.

Reacties op de schietpartijen leken omgekeerd evenredig. In Toronto, waar de hoofdcommissaris van de politie het bloedbad bij de barbecue geschokt omschreef als „de ernstigste misdaad van zijn soort die ooit heeft plaatsgevonden in de stad”, werden prompt crisisbijeenkomsten georganiseerd om te praten over maatregelen tegen een recente stijging van schietgeweld.

Vanuit Canada werd dan ook met ongeloof geconstateerd dat de schietpartij in Aurora, Colorado, waarbij de schutter twaalf mensen doodschoot en tientallen anderen verwondde, nauwelijks leidde tot een debat over vuurwapenbeleid onder toppolitici in de VS. Niet alleen de Republikeinse presidentskandidaat Mitt Romney achtte maatregelen om vuurwapenbezit te beperken ongewenst, ook president Obama onthield zich grotendeels van suggesties in die richting.

Typisch Amerikaans, schimpte men in Canada. „Amerikaanse oplossing voor vuurwapengeweld is meer vuurwapens”, kopte dagblad The Globe and Mail boven een bericht dat de verkoop van wapens in de VS was gestegen na het drama in Colorado. Als lezer zou je verwachten dat „de tragedie Amerikanen ertoe zou aanzetten hun liefdesaffaire met wapentuig te heroverwegen”, aldus de krant. Welnee: „U denkt als een Canadees.”

Canadezen mogen graag geloven dat hun maatschappij veiliger en rechtvaardiger is dan die van hun zuiderburen. In tegenstelling tot de VS kent Canada geen grondwettelijk recht op vuurwapenbezit. De Amerikaanse filmmaker Michael Moore gaf zijn perspectief op het verschil in mentaliteit op befaamde wijze in Bowling for Columbine, naar aanleiding van het bloedbad op een school in Littleton, Colorado, in 1999. Hij zag ten noorden van de grens geen obsessie met geweld.

Maar wat zou Moore zien als hij nu naar Canada kwam? Allereerst dat de wapens die de schutter in Colorado gebruikte, ook hier legaal te koop zijn – al moet de koper beschikken over een vergunning. En hoewel deze week bekend werd dat het misdaadcijfer in Canada is gedaald tot het laagste niveau sinds 1972, is er in Toronto toch een merkbare stijging van vuurwapengeweld.

Een reeks schietpartijen in Toronto wordt in verband gebracht met gewapende drugsbendes. Zo vielen er in juni twee doden bij een schietpartij in een winkelcentrum. Ironisch genoeg kwam een getuige van dat incident, de 24-jarige Jessica Ghawi, om bij de bioscoopmoorden in Colorado.