Bacterie op huid helpt de afweer

Bacteriën op de huid beschermen ons (zoogdieren) tegen infecties door echte ziekteverwekkers. De beschermende werking is aangetoond bij muizen (Science, 27 juli).

Muizen die helemaal zonder darm- en huidbacteriën leven, worden bijvoorbeeld doodziek van een infectie met Leishmania major. Dat is een parasiet die normaal gesproken huidzweren (de ziekte leishmaniasis of ‘kala azar’) veroorzaakt. Zodra de bacterievrije muizen gelijktijdig met de Leishmania-besmetting ook ‘besmet’ worden met de veelvoorkomende huidbacterie Staphylococcus epidermis is de afweer van de muis wél in staat om de infectie binnen de perken te houden. De muis wordt niet levensgevaarlijk ziek.

Onderzoekers van het National Institute of Allergy and Infectious Diseases in het Amerikaanse Bethesda deden meer experimenten met bacterievrije muizen en met muizen die wel darm- en huidbacteriën hebben, maar strikt ziektekiemvrij opgroeien.

Ze concluderen uiteindelijk dat de huidbacteriën de verhouding beïnvloeden tussen de activiteit van de afweercellen die een infectie bestrijden (effector-T-cellen) en die de infectie controleren (regulator-T-cellen). De beïnvloeding pakt gunstig uit voor de gastheer. Van darmbacteriën was al vastgesteld dat ze ons afweersysteem helpen om infecties via de kwetsbare darmwand te voorkomen. De darmbacteriën houden bijvoorbeeld een milde ontstekingsreactie gaande, waardoor de afweer steeds alert is.

Overigens kennen de ‘beschermende’ huidbacteriën ook nadelen. Muizen die werden geïnfecteerd met Leishmania én Staphylococcus-huidbacteriën overleefden hun infectie weliswaar, maar ontwikkelden wel veel grotere zweren dan de huidbacterie-vrije muizen. Dat bevestigt het vermoeden dat huidbacteriën een grote rol spelen bij het uitbreiden van de zweren bij leishmaniasis. Wim Köhler