Rabobank betrokken bij mondiaal renteschandaal

Het internationale schandaal met rentemanipulatie raakt nu ook de Rabobank. Twee medewerkers werden al in 2008 ontslagen, in 2011 volgden er nog twee. De bank maakt schoon schip.

Het mondiale schandaal met rentemanipulatie door grote banken heeft Nederland bereikt. Een maand nadat de Britse bank Barclays een miljoenenschikking trof om van vervolging in de zogenoemde Libor-zaak verlost te zijn, ligt nu de Rabobank onder vuur.

Vanmorgen meldde het Financieele Dagblad dat Rabo in 2011 twee medewerkers heeft ontslagen wegens manipulatie met de zogeheten Libor- en Euribor-tarieven. Eerder al werd bekend dat twee medewerkers in 2008 de bank moesten verlaten wegens dezelfde rentemanipulatie. Die twee gingen daarop bij de Japanse bank Mitsubishi aan de slag. Die meldde eerder deze maand dat de voormalige Rabo-bankiers zijn geschorst op basis van hun verleden.

In beide gevallen gaat het om zogenoemde submitters, de mensen die dagelijks vanuit Londen de ‘quotes’ van Rabobank doorgeven in het Libor-panel. Rabobank behoort tot de selecte club van 15 tot 20 internationale banken die dagelijks de rentes doorgeven aan de British Bankers’ Association, op basis waarvan de Libor tot stand komt. De London Interbank Offered Rate, kortweg Libor, is de gemiddelde rente die de banken elkaar in rekening brengen en vormt de basis voor renteproducten (hypotheken, leningen, credit cards) met een totale wereldwijde waarde van vele duizenden miljarden euro’s. Er zijn tien Libor-panels voor verschillende valuta. Rabo zit in drie van die panels: voor dollars, euro’s en ponden.

Rabobank wil niet reageren op de zaak. „Het zijn individuele gevallen, daar reageren we nooit op”, aldus een woordvoerder van de bank.

Het Libor-schandaal kwam al in 2008 aan het licht. De malversaties waren toen al jaren bezig. Banken zouden bewust te hoge of te lage rentetarieven hebben doorgegeven aan de BBA om zichzelf te bevoordelen. Tot nu toe zijn twee vormen van ‘rate-rigging’ bekend. De meest simpele vorm is een soort van interne vriendjespolitiek. Een submitter geeft op verzoek van een handelaar binnen de bank een te hoge of lage rente door, zodat de handelaar meer winst kan maken op een bepaalde handelspositie. Toezichthouders vonden bij de Britse bank Barclays emails waarin handelaren de submitters bedankten voor het doorgeven van foutieve rentes.

De tweede vorm van manipulatie betreft het bewust doorgeven van lagere rentes om de bank sterker te laten lijken dan ze is. Als een bank zegt tegen een lage rente te kunnen lenen, is dat een teken van vertrouwen van klanten dat zij de bank sterk achten. In het geval van Barclays is aangetoond dat ook deze vorm van manipulatie voorkwam. Bij Rabo is deze vorm van rentemanipulatie onwaarschijnlijk, omdat de bank als een van de sterksten ter wereld te boek staat.

Bronnen bevestigen dat in het geval van de twee in 2008 ontslagen Rabo-submitters er inderdaad bewijzen waren dat zij handelaren hadden bevoordeeld. Van de twee meest recente gevallen is het volgens een ingewijde „onwaarschijnlijk” dat ze ook daadwerkelijk gefraudeerd hebben. Hun ontslag zou eerder een gevolg zijn van een zeer grondig en langdurig intern onderzoek bij Rabo naar aanleiding van de Libor-zaak.

Daarbij zijn gegevens opgedoken die door de toezichthouders mogelijk als malversatie zouden kunnen worden aangemerkt. Rabo zou daarom pro-actief de medewerkers ontslagen hebben. De opgedoken gegevens – bijvoorbeeld interne emails waarin de submitters en handelaren contact met elkaar hebben over de hoogte van de rente – zouden geen hard bewijs bevatten. „Maar wie gaat zoeken, vindt altijd wel wat”, weet een betrokkene.

Toezichthouders uit de VS, Groot-Brittannië en Europa zijn inmiddels een onderzoek begonnen. „Rabobank werkt daar volledig aan mee”, zegt een woordvoerder van de bank. Rabo wil niets zeggen over de stand van het onderzoek. Ook is niet duidelijk of de bank al voorzieningen heeft getroffen voor een mogelijke boete die uit de manipulatie volgt. Eerder schikte de Britse Barclays bank voor in totaal 371 miljoen euro.