Zomerlezen Het refrein is Hein

Bert Keizer: Het refrein is Hein. Dagen uit een verpleeghuis. Boom, 1994, 314 blz. €24,50.

Dit boek gaat over leven en sterven in een verpleeghuis. De schrijver observeert zijn patiënten op een droge en vaak gruwelijke manier. Bijvoorbeeld wanneer hij kort de gebeurtenissen van een afgelopen nacht op een rijtje zet: meneer Kroet piekert, mevrouw Pietersen braakt en meneer Meyer sterft. Bij een bezoek aan een keurige oude heer spreekt deze zijn stoma bestraffend toe wanneer daar telkens weer oncontroleerbare pufjes gas uit omhoog walmen, door zijn keurige grijze kostuum heen. Anderzijds valt er ook veel te lachen in dit boek.

De arts/filosoof is open over problemen als euthanasie en hulp bij zelfdoding, kwesties die twintig jaar geleden nogal wat stof deden opwaaien. Keizer geeft een zeer openhartige schets van gebeurtenissen in het huis. Hij peinst over het artsenvak en verbaast zich over de beperkte wetenschappelijkheid ervan. Opvallend is de stelling dat in Keizers medische opleiding het gezonde lichaam sterk de aandacht kreeg en de dood maar zelden. Echter, in een verpleeghuis worden artsen vaker geconfronteerd met vragen over sterven dan over leven. Bijzonder zijn de observaties over oude mensen, hun families en verzorgers die steeds weer worden geconfronteerd met het naderende einde, terwijl zij er toch liever niet aan willen denken.

M.A.J. Eijkman