Vogelwichelaars

Spanje en Italië hebben een verbod ingevoerd op short selling: speculatie op dalende beurskoersen. Dat klinkt even miraculeus als water in wijn veranderen en dat is het ook. Toch kan het. Het enige wat je nodig hebt is zo’n waaier van beeldschermen met grafieken, een muis, en een gestreept overhemd. „Als er ergens crisis is, geeft dat enorme uitslagen, en daar leven wij van”, vertelde een broker op Beursplein 5 mij eens. Volatiliteit, beweeglijkheid, daar verdien je aan. „Wij hopen juist dat het bij de banken pijn gaat doen.”

De short seller verkoopt effecten die hij (nog) niet bezit en neemt de gok dat ze minder waard zijn als hij ze wel in handen krijgt, maar dan heeft een ander die hogere prijs al betaald. Dat klinkt als een maas in de wet en dat is het ook. Het foefje is verzonnen door gehaaide Hollanders, in de tijd van de eerste VOC-aandelen. Er kwam een verbod, maar dat is later weer ongedaan gemaakt. Tijdens de kredietcrisis was er in Nederland opnieuw een tijdelijk verbod om kort te gaan op banken als ING en Fortis. Grappig: je mag profiteren van het lek, maar als het te gek wordt, moet de kraan dicht, voor eventjes.

Je zou zeggen dat achter elk verbod een moreel principe schuilt. Zo zijn sinds 1998 de piramidespelen verboden, wegens morele bezwaren: winnen door het verlies van anderen.

Links ziet u een plaatje van het piramidespel, rechts van het short sellen. Zoek de verschillen.

Ook het mediterrane short sell-verbod is zeer tijdelijk. Eventjes niks meer tappen uit het lek, jongens, totdat de stroom weer wat tempert. Hoe sterk die stroom precies moet zijn voor zo’n verbod? Niemand die het weet. Er is alleen ad hoc-regelgeving die aantoont hoe de beurswereld totaal is losgezongen van ethische principes en zelfs van gezond verstand. Ze doen maar wat. Intussen dromen de brokers van koersvallen.

Niettemin blijven regeringsleiders angstvallig varen op ‘wat de beurzen doen’ en op de hogepriesters, de ‘kredietbeoordelaars’. De Romeinen hadden daar vogelwichelaars voor, wat een stuk minder stompzinnig is.