Oppassen geblazen, de stroming is link

Ze zijn zich bewust van de gevaren van de rivier: veel gasten van het stadsstrand in Nijmegen gaan niet ver het water in. „Die grote schepen vlakbij, ik hou er niet van.”

„Aan het water liggen met uitzicht op de oudste stad van Nederland, wat wil je nog meer”, zegt de 29-jarige Michelle Peters. Het Waalstrand bij Nijmegen is in haar ogen het mooiste stadsstrand van het land. Ze komt er regelmatig. Maar nooit om te zwemmen. „Veel te gevaarlijk.”

De meeste mensen op het strandje zijn het met haar eens. Vanaf badhanddoeken staren ze naar de contouren van de stadskerk aan de overkant. Of naar de voorbij varende binnenvaartsschepen. Bijna niemand zwemt. De meesten gaan hooguit tot hun middel in de rivier.

„De stroming is link”, zegt Bianca Janssen. „En die grote schepen zo vlakbij, ik hou er niet van.” In het meertje waar Janssen meestal naartoe gaat, zit blauwalg. Daarom spelen haar vier kinderen nu met een strandbal in de Waal. Ze hebben afgesproken dat ze de bal laten wegdrijven als die ook maar iets te ver in de rivier belandt. De 13-jarige Çemal: „Die moet je echt niet gaan halen. Je wordt zo meegezogen.”

Vorige zomer verdronk een jongen van achttien vlak bij het strandje nadat hij de Waal in was gedoken. Alleen al in de rivieren in Gelderland verdronken vorig jaar elf personen. Nu het strandweer is, zoeken steeds meer mensen verkoeling in de grote rivieren: de Maas, Rijn, Lek, Waal en IJssel.

Aanleiding voor Rijkswaterstaat om te waarschuwen voor „de enorme risico’s” van zwemmen in die rivieren. De dienst benadrukt dat de sterke stroming zwemmers mee kan zuigen. Niet alleen in het midden van de rivier, maar ook tussen kribben, de dwarsdammen aan de oevers van de rivier. De scheepvaart zorgt voor nog meer gevaar. Het waterpeil kan soms wel een halve meter zakken door waterverplaatsingen. Vooral als twee schepen elkaar passeren, is het opletten geblazen. Ook de kans op kramp is groter, want de temperatuur van rivierwater kan sterk wisselen. En dan zijn er nog de oevers die vaak onverwachts steil aflopen. Kortom, zwemmen in de rivieren is levensgevaarlijk volgens Rijkswaterstaat.

Toch wordt er nauwelijks gewaarschuwd langs de oevers. „Dat is simpelweg niet te doen. Dan moeten we overal langs alle rivieren bordjes plaatsen”, zegt een woordvoerder van de provincie Overijssel. Ook daar lonkt gevaar. Er zijn veel campings met strandjes aan de rivier de Vecht. En de IJssel is niet breed genoeg om erin te gaan: buiten de invloed van de scheepvaart zwemmen is daar onmogelijk, volgens de woordvoerder. Toen een strandje langs die rivier regelmatig vol lag, werd er toch een bordje geplaatst.

Wie naar het Waalstrand loopt, passeert eenzelfde bordje. ‘Stromend water’ staat erop. Het valt niet op. „Ik heb het in al die keren nog nooit gezien”, zegt studente Annika Schippers.

Ook Gaby Gorter vindt dat er beter gewaarschuwd moet worden. Hij is net met zijn twee kinderen aan het Waalstrand geweest. „Zwemmen is hier gewoon levensgevaarlijk. En ik zie niets dat daarvoor waarschuwt.”

Een van de weinigen die de stroming wel trotseren, is Julian Leenders, ex-waterpoloër en ex-wedstrijdzwemmer. Als er twee boten onder de spoorbrug opdoemen, zwemt hij in borstcrawl terug naar de kant. „Echt oppassen hier”, zegt hij. „Vooral met kinderen.” Vorig jaar sprong Leenders een keer van de spoorbrug het water in „om het echt eens te proberen”. Tegen de stroom in zwemmen lukte niet. „Het is niet te doen. Ik was overgeleverd aan de rivier.”