Door ramadan minder goud voor moslims

Het Marokkaanse elftal van de Nederlandse bondscoach Pim Verbeek speelt vandaag zijn openingsduel van het voetbaltoernooi. Het effect van de ramadan is voelbaar.

Het was even schrikken voor Pim Verbeek op de eerste dag van de ramadan. De coach van het Marokkaans olympisch elftal stond met 6 van zijn 22 voetballers op het trainingsveld. „Ik respecteer hun keuze, maar had gehoopt dat het er meer zouden zijn. Zestien uur per etmaal niet eten zal ons in ieder geval niet beter maken.”

Zijn Marokkanen behoren tot zo’n 3.500 islamitische sporters, op een totaal van meer dan 10.000 olympiërs. Niet iedereen houdt zich aan de religieuze vastenmaand, die voor het eerst sinds Moskou (1980) weer samenvalt met de Spelen.

Zo overweegt de Jordaanse marathonloper Methkal Abu Drais zijn besluit niet te eten tussen zonsop- en zonsondergang terug te draaien. „Het is bijna niet te doen. Ik heb al mijn energie nodig”, zei hij tegen AP. De Egyptische kanoër Mustafa Saied tegen hetzelfde persbureau : „Ik kan niet vasten, ik heb eiwitten, koolhydraten en mineralen nodig.”

De islamitische wereld is verdeeld over de verplichting van de ramadan voor olympische sporters. Zo spraken religieuze leiders in de Verenigde Arabische Emiraten, Egypte en Maleisië een fatwa uit die het mogelijk maakt het vasten uit te stellen tot na de Zomerspelen. Sporters uit Iran en Saoedi-Arabië mogen zich echter niet onthouden van de ramadan.

Onbekend is hoeveel islamitische sporters zich aan de ramadan houden. Velen lijken de vastenmaand uit te stellen, schreef AP vorige week.

Het IOC, dat de Spelen niet heeft willen verplaatsen na een oproep van onder meer Marokko, Egypte en Turkije, heeft gezorgd dat sporters bij elke wedstrijdlocatie na zonsondergang kunnen eten. Ook moskeeën in Londen serveren ’s nachts eten aan sporters en andere bezoekers.

Intussen traint Verbeek elke middag met dertien man. De negen die vasthouden aan de ramadan trainen alleen ’s avonds. „Dan nog volgen we een aangepast programma. We houden de jongens die om half drie ’s nachts voor het laatst hebben gegeten en gedronken goed in de gaten.”

Verbeek werkt met een deels Nederlandse technische staf. Ook selecteerde hij de Nederlandse Marokkanen Zakaria Labyad, Nordin Amrabat, Soufian El Hassnaoui en Adnane Tighadouini. Zij vasten wel. De olympische ploeg van Nederland heeft geen islamitische sporters.

Het Marokkaanse team, dat vanavond in Glasgow zijn eerste duel speelt tegen Honduras, werd vorige week in Hoenderloo bestudeerd door de Nederlandse inspanningsfysioloog Siamak Azadi. Hij bracht met hartslagmeters het volgende in kaart: concentratieverlies, blessuregevoeligheid en merkwaardige foutjes. Verbeek had Azadi het liefst meegenomen naar de Spelen, maar kreeg geen extra accreditatie.

Ramadan en Spelen zijn amper te combineren, zegt sportvoedingsdeskundige Nick Iedema van NOC*NSF en het Instituut voor Sport en Bewegingsstudies van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen. „Als sporters blijven vasten, zou het de moslimlanden medailles kunnen kosten.” Morgen, op de openingsdag, komt de zon in Londen om 5:17 uur op en gaat om 20:56 onder. Dan zouden ze bijna zestien uur niet kunnen eten of drinken. Iedema: „Het op peil houden van de vocht- en glycogeenvoorraad is problematisch.” Het prestatievermogen gaat achteruit.

Een ander probleem is het herstel, met name als je twee keer op één dag of twee dagen achter elkaar in actie komt. Bij de consumptie van koolhydraten en eiwitten is een goede timing van belang. Iedema: „Het is veel beter als je de eerste twee uur na een inspanning eet. Als je later eet, herstel je langzamer.” Een meerkamper die in twee dagen tien onderdelen moet afwerken, en zich aan de ramadan houdt, kan zijn medaillekansen wel vergeten, denkt Iedema.

Vastende sporters beginnen al met een achterstand, zegt Iedema. „Als je laat in de middag moet voetballen, heb je heel de dag niks kunnen drinken. Je bent al uitgedroogd voordat je begint.” Vastende sporters zijn vooral in het nadeel bij duursporten (zoals de marathon en triatlon) en spelsporten (voetbal en hockey), omdat er over een langere periode een inspanning wordt geleverd. De ramadan zal minder invloed hebben op krachtsporters (gewichtheffen) en sporters die een korte, explosieve inspanning leveren (100 meter sprint).

De Marokkaanse doelman Yassine Bounou van Atlético Madrid zei deze week op een persconferentie niet te verwachten dat de ramadan een negatief effect heeft – ze zijn eraan gewend. Hij denkt dat Allah de ploeg helpt. Verbeek weet niet of de ramadan een mentaal voordeel is. „Daar heb ik nog niet bij stilgestaan, maar ik hoop van harte dat het zo is.”