Voor Apple komt het najaar laat

Voor het eerst in jaren wist Apple beleggers niet te verrassen met de kwartaalcijfers. Winst en omzet stegen, maar de telefoonverkoop viel tegen.

Soms zijn records niet genoeg om te winnen. Dat merkte technologiebedrijf Apple gisteren na de bekendmaking van de jongste kwartaalcijfers. Die vielen in de ogen van analisten tegen omdat het aantal verkochte iPhones – de belangrijkste inkomstenbron van Apple – minder hard groeide dan verwacht. In de handel na sluiting van de beurs zakte de koers met 5 procent.

Doorgaans slaagt Apple erin analisten te verrassen, zelfs al weten analisten dat Apple ze doorgaans verrast. Is er iets aan de hand met het Amerikaanse technologiewonder dat al kwartalen lang verkooprecord op verkooprecord stapelt?

Apple verkocht in het derde kwartaal (het bedrijf heeft een gebroken boekjaar) 26 miljoen iPhones. Dat was 28 procent meer dan in hetzelfde kwartaal in 2011, maar minder dan de 35 miljoen iPhones die in het eerste kwartaal dit jaar verkocht waren.

Het lijkt erop dat de iPhone last heeft van te veel nieuwsgierigheid naar het volgende model. Apple werkt dat zelf in de hand door nieuwe toestellen doorgaans in het najaar aan te kondigen. Het creëert een Pavlov-reactie die steeds vroeger optreedt: consumenten kijken reikhalzend uit naar de nieuwe iPhone, lang voordat ie in de winkels ligt, en laten het huidige model voor wat het is. De iPhone 5 – als het toestel al zo heet – moet dit najaar op de markt komen en krijgt een nieuw besturingssysteem waarvan een aantal nieuwe snufjes vermoedelijk alleen op het laatste model smartphone werken.

Apple zegt zelf nooit iets over aanstaande producten, tenzij ze bijna direct leverbaar zijn. Niets mag de aandacht afleiden van de gadgets die nu verkocht moeten worden. Dat rigide stilzwijgen is een manier om de voorraad zo efficiënt mogelijk te beheren – ooit de specialiteit van Apple topman Tim Cook. Maar Cook moet nu overweg kunnen met de grillige dynamiek in de telecomsector, waarin het toptoestel van vandaag morgen weer achterhaald kan zijn.

Een van de laatste keren dat het aandeel Apple in één klap 5 procent verloor was na 4 oktober 2011, toen de iPhone 4S aan het publiek werd getoond. Dit was geen revolutionair nieuw toestel, maar een ‘milde’ upgrade van het bestaande model. Vreemd genoeg maakte het overlijden van oprichter Steve Jobs, een dag later, een stuk minder indruk op beleggers. En de 4S bleek ondanks die milde upgrade opnieuw een verkooptopper.

Apple zelf noemt nog een reden dat de iPhone-verkoop in het afgelopen kwartaal minder hard groeide dan verwacht: de crisis in Europa zorgt voor tegenvallende verkoopcijfers onder meer in Duitsland, Frankrijk en Italië. De groeicijfers in China zijn daarentegen beter en trekken de verkoopcijfers van het huidige model, de iPhone 4S, behoorlijk omhoog. De Chinese afzetmarkt verdubbelde, maar het is niet de vervijfvoudiging van vorig jaar.

Ook de concurrentie is beduidend sterker dan voorheen. De nieuwe modellen Android-telefoons hebben grotere schermen dan de huidige iPhone en ook qua gebruiksvriendelijkheid en beschikbare apps doen ze nog maar in weinig onder voor de toestellen die Apple in China laat maken.

In een volwassen smartphonemarkt zijn opzienbarende vernieuwingen en ‘revolutionaire’ toestellen een zeldzaamheid. Het gaat om kleinere verbeteringen en ondertussen spitst de concurrentiestrijd zich toe op de twee grootste fabrikanten, Apple en Samsung.

Samsung verkocht in het eerste kwartaal van 2012 41 miljoen smartphones. De verwachting is dat het tweede kwartaal, waarin Samsung de iPhone-rivaal Galaxy S3 introduceerde, nog beter wordt. Maar verkoopvolumes zeggen niet alles: Samsungs laatste kwartaalwinst kwam op 4,2 miljard euro uit 32,7 miljard euro omzet – voor het hele bedrijf. Apple haalde in het afgelopen kwartaal 7,3 miljard euro winst uit een omzet van 29 miljard euro en is dus twee keer zo winstgevend.

Samsung mag dan heer en meester zijn in aantallen verkochte smartphones, als het gaat om tablet pc’s heeft Apple het voorlopig nog voor het zeggen. Er werden in het afgelopen kwartaal 17 miljoen iPads verkocht – alweer ‘een record’. De iPad is nu goed voor ruim een kwart van de gehele Apple-omzet. Het is de verwachting dat Apple ook een kleiner model iPad op de markt zal brengen om te voorkomen dat goedkope Android-concurrenten, zoals de Google Nexus, marktaandeel afsnoepen.