Grijze muis in kleurrijk Afrika

Dankzij Mills wordt Ghana gezien als de meest stabiele democratieën van Afrika. Maar van de economische groei zien Ghanezen weinig.

Op een continent met kleurrijke, flamboyante leiders stak de Ghanese president John Atta Mills bleekjes af. De saaie, degelijke hoogleraar rechten bestendigde Ghana’s reputatie als stabiele democratie. De 68-jarige Mills overleed gisteren, vijf maanden voor het einde van zijn eerste termijn.

Mills’ doodsoorzaak is niet bekend gemaakt, maar hij was onlangs in de Verenigde Staten waar hij werd behandeld voor keelkanker. Enkele uren na zijn overlijden nam vicepresident John Mahama zijn taken over. De vlotte machtsoverdracht toont de stabiliteit van de Ghanese instituties. De dood van een leider is in andere West-Afrikaanse landen vaak de voorbode van een staatsgreep.

Mills was geen geboren politicus. Na een studie rechten en filosofie in Groot-Brittannië en de Verenigde Staten, keerde hij terug naar Ghana waar hij 25 jaar trouw college gaf aan de Universiteit van Ghana. Hij kreeg pas bekendheid toen de charismatische president Jerry Rawlings, die in 1979 bij een coup aan de macht was gekomen, hem in 1997 benoemde tot vicepresident. Het kostte ‘The Prof’, zoals Mills werd genoemd, veel moeite uit de schaduw van zijn illustere voorganger te komen.

Na twee keer de verkiezingen te hebben verloren van de al even saaie John Kufuor, wist Mills in 2008 wel te winnen. Onder Kufuor groeide Ghana’s economie gestaag, maar de sociale indicatoren bleven slecht. Mills kritiseerde de oneerlijke verdeling van de inkomsten en pleitte voor meer sociale rechtvaardigheid.

Maar de vraag is of de sociaal-democraat Mills het zelf zoveel beter heeft gedaan. Volgens zijn politieke mentor Rawlings niet in ieder geval. De economie groeide vorig jaar met ruim 14 procent, mede doordat het land onder Mills leiding de eerste vaten olie uit de grond pompte. Maar Ghana blijft afhankelijk van ontwikkelingshulp en het inkomen per hoofd van de bevolking is in 45 jaar amper verdubbeld.

Ook kreeg Mills kritiek op hoe hij omging met de crisis in buurland Ivoorkust. Toen daar vorig jaar een burgeroorlog uitbrak, was Mills als een van de weinige Afrikaanse leiders tegen een buitenlandse interventiemacht. Vanwege de gedeelde grens werd Ghana de belangrijkste smokkelroute van Ivoriaanse cacao.

Na Mills dood kan er een machtsstrijd ontstaan in zijn partij NDC. Mills werd onlangs door de NDC weer kandidaat gesteld voor de presidentsverkiezingen die voor december zijn gepland. Maar zijn nominatie werd fel aangevochten door Nana Konadu Agyemang-Rawlings, de vrouw van de voormalige president. De partij zal nu een spoedvergadering bijeen roepen om een nieuwe kandidaat aan te wijzen, netjes volgens de democratische regels.