Afluisterzaak raakt Cameron

De Britse politie zag aanvankelijk weinig brood in het afluisterschandaal bij het boulevardblad News of the World. De belangrijkste journalisten uit de stal van mediamonopolist Rupert Murdoch hoopten dat ze al gestraft waren door hun ontslag en de publieke woede. De zaak zou zo vervliegen in spijtbetuigingen en goede bedoelingen.

Maar na het openbare onderzoek door de speciale commissie van Lord Justice Leveson nam de openbare aanklager een andere positie in. Gisteren werden de acht nauwst betrokkenen gedagvaard wegens het afluisteren van misschien wel duizenden mensen. Het hacken – of het nu ging om actrice Angelina Jolie, de blinde politicus David Blunkett, voetballer Wayne Rooney of onbekende Britten met een groot verdriet – was tussen 2000 en 2006 namelijk een systematische praktijk bij News of the World en geen incidentele uitglijder. De zondagskrant werd toen geleid door respectievelijk Andy Coulson en Rebekah Brooks, een favoriet van Rupert Murdoch persoonlijk. Beiden zeiden gisteren „onschuldig” te zijn.

Maar dat mag premier David Cameron niet geruststellen. De afluisteraffaire komt door het proces steeds dichter in de buurt van de premier. Brooks was een goede vriendin. Nog lastiger kan de zaak tegen Coulson worden. Na zijn hoofdredacteurschap was hij woordvoerder van Cameron.

Bovendien zal het schandaal niet snel overwaaien. Het proces tegen Coulson, Brooks en de zes anderen kan door alle beroepsmogelijkheden lang gaan duren, misschien tot kort voor parlementsverkiezingen die Cameron uiterlijk in mei 2015 moet uitschrijven. Weet de premier tot die tijd de Conservatieven die niet tevreden zijn over de coalitie met de Liberaal-Democraten in het gareel te houden? En kan Cameron zolang blijven wegkomen met zijn laconieke toon? Ook als er nieuwe feiten aan het licht zouden komen over de pogingen van Murdoch om met hulp van pers en politici de tv-zender BSkyB bij zijn monopolie in te lijven?

Die overname is weliswaar mislukt, maar vooral omdat het afluisterschandaal roet in het eten gooide. Het diepere probleem, de al te innige banden tussen openbaar bestuur en journalistiek, leeft nog altijd. De strafzaak kan die symbiose, na de commissie-Leveson, doorbreken.

Mits de aanklager zijn opties goed heeft overdacht en zijn dossiers op orde heeft. Een strafzaak is een zwaar middel. In een democratische rechtsstaat moet de justitie terughoudend zijn jegens de pers. Maar strafbare feiten blijven strafbaar. Journalisten staan niet boven de wet.