Wereldrijk voor een dag

Amy Chua,Wereldrijk voor een dag.. Nieuw Amsterdam, 2009, 448 blz. €24,95. Vertaling Mieke Hulsbosch.

Big history, geschiedschrijving van de grote greep, is in. Het vereist, behalve ambitie, gedegen kennis van én een visie op de behandelde materie. Amy Chua, auteur van deze thematische wereldgeschiedenis, is het gelukt.

Het boek varieert op een vertrouwd thema – de opkomst en ondergang van ‘rijken’ – maar het onderscheidt zich op twee punten van zijn vele voorgangers. Het gaat alleen over ‘hypermachten’: grote mogendheden die in hun tijd geen rivalen hadden van vergelijkbare omvang en macht. Ook Chua’s centrale stelling is nieuw: deze rijken hadden nooit de status van hypermacht kunnen bereiken zonder een grote mate van tolerantie tegenover de etnische en religieuze diversiteit in hun machtsgebied. Mensen van heel verschillende achtergrond konden er opklimmen tot economische en bestuurlijke machtsposities.

Chua behandelt acht hypermachten, van het Perzische (559 v.C. - 330 na C.) en het Romeinse Rijk, via het Nederlandse wereldrijk (1625-1688) en het Britse imperium, tot de Verenigde Staten na de val van De Muur. Chua trekt haar betoog door naar de wereld van nu. Omdat het huidige China, anders dan onder de Tang Dynastie (618-907), een eennatiestaat wil zijn, wordt het nooit een hypermacht als de VS, een immigratieland. Dat stemt tot nadenken.

Dirk Vlasblom