Vrij wapenbezit in VS zal leiden tot meer drama's

Soms wordt het script van een filmmaker realiteit. Meestal gebeurt het niet op hetzelfde moment en op dezelfde plek. Maar in Aurora (Colorado) vloeiden fantasie en werkelijkheid in elkaar over.

Niet voor niets dachten bezoekers van de bioscoop waar de nieuwste Batmanfilm The Dark Knight Rises in première ging even dat de schietpartij die de gesjeesde neurologiestudent James Holmes in het donker aanrichtte een effect was dat bij de film hoorde. Maar het was geen scène in 3D. De shooting bleek echt, kostte twaalf mensen het leven en verwondde een kleine zestig bioscoopbezoekers.

Net als bij eerdere schietpartijen kwamen ook na dit bloedbad meteen twee vragen op. Is er een correlatie tussen film en daad? Of ligt het aan het dogma van het vrije wapenbezit in de VS?

De vraag of een film mensen aanzet tot geweld is niet te beantwoorden. Er zijn daders van vergelijkbare schietpartijen die zich beriepen op een film als inspiratiebron. Natural Born Killers van de Amerikaanse regisseur Oliver Stone is een van de bekendste voorbeelden ter ondersteuning van de theorie over kopieergedrag. De cineast werd voor de rechter gedaagd door een slachtoffer na een shooting. Stone verwierp het causale verband. Zijn film lokte geen geweld uit, maar verbeeldde het geweld in de maatschappij. Stone kreeg van de rechter gelijk.

De vraag of wapenbezit een rol speelt, is wel met ja te beantwoorden. De dader lijkt een ernstig ontspoord mens te zijn, net als Tristan van der V. die vorig jaar in Alphen aan den Rijn huishield. Maar ook zonder lidmaatschap van een schietclub – de club in Colorado rook wel onraad – kon James Holmes aan wapens komen. Gevaarlijke gekken zijn er overal. En wapens zijn altijd te vinden. Maar een vuurwapenverbod is toch een drempel, zo blijkt.

In Amerika zal het vuurwapenbezit echter ook nu niet ter discussie worden gesteld. Er zijn een paar dappere politici die dat durven, zoals de partijloze burgemeester Michael Bloomberg van New York. Maar in de aanloop naar de presidentsverkiezingen zal hij een roepende in de woestijn zijn. Geen Democraat of Republikein die het risico aandurft om te pleiten tegen vrij wapenbezit. Ook na een volgende schietpartij zal dat niet gebeuren. Zolang wapenbezit in Amerika een politiek dogma is, zullen er meer schietpartijen zijn dan elders in de wereld.