Slecht nieuws uit Madrid...

Alle politici, nationale en Brusselse ambtenaren, beleggers en gewone burgers die hadden gehoopt van een korte zomerpauze te kunnen genieten in de eurocrisis, kunnen hun borst natmaken. Die rust komt er niet. De Spaanse rente is vrijdag gaan stijgen naar een recordniveau, dat gisteren werd gevestigd op voorlopig 7,55 procent. Dat is ver boven de 7 procent die als ‘veilig’ wordt beschouwd.

De directe oorzaak is de steunaanvraag van de regio Valencia aan de centrale overheid. Ook andere regio’s kunnen zodanig in de problemen raken dat de positie van Madrid steeds verder in de knel komt. Daarbovenop voorspelt de Spaanse centrale bank een economische krimp van 1,5 procent voor het land, die vermoedelijk in 2013 verder zal gaan.

De blijvende onduidelijkheid over het Europese Stabiliteitsmechanisme en de details van de reddingsoperatie van Spaanse banken van 100 miljard euro werden er meteen bij gehaald om de renteschok te verklaren. Maar die fenomenen waren er al.

Het is de financiële positie van de Spaanse overheid die hier de grootste boosdoener is. De autonomie van de regio’s is vaker een obstakel gebleken. Dat was tijdens de Braziliaanse crises van de jaren tachtig al zo en ook tijdens de Argentijnse crisis van begin deze eeuw. De wankele positie van de regionale Spaanse spaarbanken, de cajas, moet ook in dit licht worden bezien.

ING wees er vanmorgen op dat de Spaanse regio’s schulden hebben die 13 procent van het Spaanse bruto binnenlands product (bbp) bedragen. Als Madrid daar volledig garant voor moet staan en ook verantwoordelijk blijft voor de in Europees verband overeengekomen 100 miljard aan Spaanse bankensteun, dan komt de totale overheidsschuld van Spanje boven de 100 procent van het bbp. Dat is bij de huidige economische omstandigheden onhoudbaar.

Zo nadert Spanje alsnog het moment dat het, net als Griekenland, Portugal en Ierland, volledige steun moet vragen aan de eurozone en het Internationaal Monetair Fonds, ook al toont Madrid zich daar nog te trots voor. De bedragen die daarmee gemoeid kunnen zijn, stellen de vorige steunprogramma’s in de schaduw. Dan gaat de eurocrisis een nieuwe en nog gevaarlijker fase in. De zomer mag dan in Noordwest-Europa kil zijn begonnen, hij begint in snel tempo heter te worden.