Musea willen de Raad voor Cultuur te snel af zijn

De musea nemen hun lot in eigen hand. Ze hebben een commissie opgericht die de toekomst van musea gaat onderzoeken in deze tijden van zware bezuinigingen, zo meldde den Nederlandse Museumvereniging en de Vereniging van Rijksmusea (VRM) afgelopen week.

Wat ze slim onvermeld lieten is dat de Raad voor Cultuur nog voor het eind van het jaar een advies over de „herijking van het museale bestel” moet uitbrengen. Uit de zeer brede adviesaanvraag van staatssecretaris Zijlstra wordt duidelijk dat hij aanstuurt op meer samenwerking en mogelijk fusies tussen musea in Nederland. Met als belangrijk doel dat ze zelfstandiger en ondernemender moeten worden.

De musea willen niet lijdzaam afwachten wat de Raad voor Cultuur voor ze bedenkt. Daar hebben zeker de rijksmusea niet al te veel vertrouwen meer in na het advies Slagen in Cultuur uit mei, waarin de raad in het kader van de bezuinigingen alvast de rijksmusea in categorieën indeelde. De rapporten van visitatiecommissies negerend kwam de raad tot harde conclusies, die voor musea als het Mauritshuis, het Rijksmuseum voor Oudheden en Paleis Het Loo tot stevige financiële kortingen leidden.

In de commissie zit een aantal van de grote mannen: Wim Pijbes van het Rijksmuseum, Axel Rüger van het Van Gogh, Sjarel Ex van Boijmans Van Beuningen en Benno Tempel van het Gemeentelijk Museum Den Haag. Opvallend is dat er slechts één vrouwelijke museumdirecteur, Marjan Scharloo van het Teylers, in de commissie zit. Andere prominente vrouwen als Ann Goldstein van het Stedelijk Museum, Emilie Gordenker van het Mauritshuis en Lisette Pelsers van Kröller-Müller ontbreken.

Om ‘groupthink’ en eigen belangenbehartiging door commissieleden te voorkomen staat de commissie onder leiding van twee buitenstaanders. Irene Asscher-Vonk heeft weliswaar acht jaar in de raad van toezicht van het Rijksmuseum gezeten (voordat Pijbes directeur was), maar is toch vooral bekend als voormalig hoogleraar sociaal recht en commissaris bij bedrijven als Rabobank en KLM. Filosoof, dichter, kunstcriticus en hoogleraar Maarten Doorman zal vastgeroeste denkpatronen moeten doorbreken.

Op 22 oktober wil de commissie klaar zijn en mogen de leden van de twee verenigingen zich uitspreken over het advies. En dan maar hopen dat de Raad voor Cultuur ze niet voor is.

Daan van Lent