Brieven

Niet elke studie is zo makkelijk als rechten

Nicole van der Meulen is nominaal afgestudeerd en gepromoveerd. Als zij dat kan, kunnen andere studenten dat ook en hoeft niemand te vrezen voor een langstudeerboete, redeneert Van der Meulen (Opinie, 23 juli). Maar, dacht ik het niet: Van der Meulen heeft rechten gestudeerd! Dan kan ik het ook.

Langstudeerboete geeft wel reden tot klagen

Nicole van der Meulen heeft genoeg van studenten die klagen over de langstudeerboete, terwijl ze te lui zijn om op tijd hun studie af te ronden (Opinie, 23 juli). Maar de Nederlandse student klaagt niet dat hij minder lang kan studeren, de Nederlandse student klaagt omdat hij wordt geraakt in een fundamenteel rechtsbeginsel. En daar zit de pijn.

De pijn zit in de terugwerkende kracht van de maatregel. Neem mijn vriendin: nadat ze was uitgeloot voor geneeskunde heeft ze haar bachelor psychologie nominaal (drie jaar) gehaald. Tel daar zes jaar geneeskunde (decentraal ingeloot) bij op, en voor je het weet, zit je ook dan in de gevarenzone. Het nare is dat al die studenten pas sinds dit jaar weten dat er überhaupt een gevarenzone bestaat.

Studenten die nu de rekening gepresenteerd krijgen, hadden in het verleden andere keuzes kunnen maken. Daar zit de pijn. De regel is niet slecht, maar de regering-Rutte heeft de rechtszekerheid grof geschonden. En dat is welzeker een goede reden om de ‘barricades te bestormen en luidkeels te klagen’, zoals Van der Meulen stelt.

Denkfout

Nicole van der Meulen schreef een lekker scherp artikel, maar het is vreselijk kort door de bocht. Ja, de universiteit is te scheutig met zesjes en herkansingen. En ja, we studeren te lang.

Maar er zit een ernstige denkfout in de langstudeerboete. De wetenschap is het er al jaren over eens dat planningsvermogen pas later in de twintiger jaren komt. Dit vermogen kun je slechts zeer beperkt aanwakkeren door studenten extrinsiek (door regels en boetes) te motiveren. Er ligt een groter probleem aan ten grondslag: een oeverloos gebrek aan intrinsieke motivatie. Het is geen onwil en zeker geen luiheid, maar pure demotivatie. Niet weten wat je echt wilt of kunt. Veel studenten zijn per definitie ongemotiveerd en daarom helpt de langstudeerboete nauwelijks.