Bart De Wever stuit op grenzen van rechtse tactiek

De conservatieve partij N-VA van de Vlaming De Wever wil kiezers van het uiterst rechtse Vlaams Belang lokken. Oud-politici van Vlaams Belang staan op N-VA-lijsten. Maar één van hen is nu afgehaakt.

De Nieuw-Vlaamse Alliantie heeft het al lang niet meer meegemaakt: tegenslag. De grootste partij van Vlaanderen, geleid door het Antwerpse stemmenkanon Bart De Wever, is in verlegenheid gebracht door de overstap naar N-VA van oud-politici van het extreem-rechtse Vlaams Belang.

Een van de omstreden overlopers, oud-Vlaams Belang-senator Jurgen Ceder, trok zich zondag terug als lokale N-VA-kandidaat in de Brusselse randgemeente Dilbeek. Het is een politieke nederlaag voor De Wever, die de nieuwbakken N-VA’er persoonlijk had gesteund.

De Wever heeft de afgelopen maanden de deur opengezet voor oud-Vlaams Belang-politici die afstand hebben genomen van hun verleden. Daarmee hoopt De Wever ook meer kiezers van Vlaams Belang naar zijn eigen conservatieve Vlaams-nationalistische N-VA te lokken. In oktober vinden in België gemeenteverkiezingen plaats.

Maar met de kandidatuur van Ceder, oud-lid van het Vlaams Belang-partijbestuur, heeft De Wever zich vergaloppeerd. Over Ceder ontstond deze maand veel ophef in de Belgische media. Als partijjurist was Ceder in 1996 betrokken bij het ‘70-puntenplan’ van de partij. Vlaams Belang pleitte hierin voor „begeleide terugkeer” van migranten en huldigde het principe „eigen volk eerst” bij onder meer huisvesting en banen.

In een keihard opiniestuk in de krant De Morgen betitelde de Vlaamse liberale fractieleider Patrick Dewael de N-VA onlangs als „platform voor extreem-rechts”. Behalve Ceder maakte ook Karim Van Overmeire, oud-parlementariër van Vlaams Belang, de overstap naar de N-VA. Beide politici waren ooit lid van de extreem-rechtse Nationalistische Studentenvereniging, waarin oud-voorman van het Vlaams Blok Filip Dewinter actief was.

Ook binnen de N-VA begon het deze maand te morrelen. Leden uit de partijtop lieten anoniem weten dat het „genoeg geweest” moest zijn met de aanwas uit oud-Vlaams Belang-gelederen. Dat was óók kritiek aan het adres van Bart De Wever. Die klopte zich de laatste tijd herhaaldelijk op de borst, omdat zijn openheid naar Vlaams Belang zou hebben bijgedragen aan de neergang van die partij. Vlaams Belang verloor bij de nationale verkiezingen van 2010 veel stemmen – met name aan N-VA. „Het cordon sanitaire heeft niet gewerkt tegen extreem rechts. De N-VA wel,” zei De Wever vorige maand in De Morgen. In totaal verwelkomde de N-VA de voorbije maanden zo’n veertig oud-Vlaams Belangers.

Over Ceder zei De Wever twee weken geleden nog: „Ik zie in de wereld terroristen die staatshoofd worden, waarom zou een Vlaams Belanger dan geen N-VA’er kunnen worden?” Een racist was Ceder volgens De Wever allang niet meer.

De Wever moet nu toch bakzeil halen. De rel rond Ceder dreigt het imago van N-VA als brede centrum-rechtse Vlaamse partij te ondergraven. De N-VA is kritisch over migratie, maar wil associaties met racisme vermijden. Op de website van de N-VA – de grootste partij van België – staan foto’s van hardwerkende migranten en Europese vlaggen.

Jurgen Ceder blijft lid van de N-VA. Ceder ontkent dat de N-VA-top hem zou hebben gevraagd op te stappen. Hij wil zich niet laten gebruiken als „wapen” tegen de N-VA.

De Wever zegt Ceders vertrek te betreuren en beschuldigt de media ervan een „onrechtvaardige haatcampagne” te hebben gevoerd. „Het is één tegen allen. Een deel van de pers probeert ons koste wat het kost te treffen. Dit heeft ons pijn gedaan. Ik steek dat niet weg.”