Aftellen naar de Spelen: 2004 lijkt in Athene een eeuw geleden

Het kano- en kayakstadion in Athene, dat sinds de Olympische Spelen van 2004 niet meer is gebruikt. Bovenstaande foto is van ruim een maand geleden. Foto AFP / Angelos Tzortzinis

In de vitrine van het postkantoor in Athene liggen kleine zilveren speldjes van de Olympische Spelen 2004. Speciale uitgaven, te koop als aandenken of souvenir. Acht jaar na het evenement is de voorraad nog lang niet op. Alsof de producent vooraf wist dat de Grieken er een flinke tijd op zouden moeten teren.

De Zomerspelen van 2004 lijken bij een ander tijdperk te horen. Toen werden stadions voltooid, metrostations aangelegd, honderden miljoenen uitgegeven aan beveiliging. De vloot gele taxi’s in de Griekse hoofdstad werd vernieuwd.

Nu gaan de berichten over onverwarmde zwembaden, gehalveerde budgetten voor topsport, een atletiekbond die wedstrijden staakt uit protest. De Griekse equipe heeft een beroep gedaan op het solidariteitsfonds van het Internationaal Olympisch Comité en de delegatie in Londen is in omvang een fractie van de afvaardiging bij voorgaande edities.

Hoe langer geleden, hoe dieper de crisis, hoe gouder de glans die in Griekenland over het olympisch jaar ligt. 2004, het jaar waarin alles net op tijd toch af was. Waarin veel staatsschuld werd opgebouwd, maar met een concreet doel. Het jaar waarin Griekenland ook nog eens onverwacht Europees voetbalkampioen werd. 2004 lijkt het laatste jaar waarin er nog een plan was in Griekenland.

De Spelen zijn een referentiepunt voor optimisten. Zie wat we als volk aankunnen, hoe we excelleren onder druk. Kom op jongens, dit overleven we ook wel. Bij politieke speeches – veel partijen hebben een oud-sportman of -vrouw in het parlement – staat in het publiek altijd wel een vrijwilliger in een vaal gewassen shirt met de olympische ringen.

In de financiële plannen die nu voor het land zijn gemaakt, staan de stadionterreinen van toen hoog op de lijst te privatiseren onroerend goed. Een deel van de gebouwen zal worden gesloopt. Tot het zover is kun je op stadssafari naar Ellenikon, een grote lap grond langs een drukke weg Athene uit. Het was vroeger een Amerikaanse basis, later nationale luchthaven, daarna noodlocatie voor stadions waar de Grieken even geen andere plek voor wisten. Voor sporten waarin ze zelf niet groot zijn, zoals honkbal. Nu is het een stukje olympische erfenis dat er eigenlijk al niet meer had moeten zijn. Ellenikon wacht al jaren op een definitieve bestemming.

Negeer de hekken en het gebrek aan bewegwijzering. Op overgroeide heuveltjes, tussen militaire barakken en roestige Boeings 747 van Olympic Air liggen dan plots strakke bochten, snelstromend water, een lege tribune met uitzicht op nagebouwde wildernis. Het water wordt rondgepompt alsof het nog 2004 is.