Op Kanaleneiland: 'Het is hier Gaza!'

In twee Utrechtse woningen is asbest gevonden. De gemeente verstoort de buurt met drastische maatregelen die niemand snapt.

Carola Houtekamer

Interessant psychologisch experiment: sluit onaangekondigd een wijk af met hekken. Stuur er een batterij politieagenten en twee pelotons ME op af. Laat niemand meer binnen. Informeer de agenten niet waarom en hoe lang ze er moeten staan. Verstrek geen informatie aan de meldkamer van de gemeente. En kijk dan hoe lang het goed gaat.

Gisteren leek het of zo’n experiment werd uitgevoerd op een deel van de dichtbevolkte Utrechtse wijk Kanaleneiland. Daar werden vanaf de middag tien straten met lange rijen flats afgesloten. De reden was ‘spuitasbest’. Het afgezette gebied werd gisteravond verkleind tot een paar straten. De bewoners zijn geëvacueerd. Vanochtend kregen ze te horen dat ze zeker nog één nacht in een hotel moeten doorbrengen.

Begin deze week werd bij renovatiewerkzaamheden in twee woningen in een flat van woningcorporatie Mitros asbest gevonden. Gisterochtend bleek uit metingen dat de stof op daken en garageboxen terecht was gekomen. 150 bewoners van 48 woningen aan de Stanleylaan moesten direct vertrekken.

Maar mogelijk was een groter gebied besmet. Uit voorzorg vaardigde de gemeente een noodbevel uit en sloot de straten af. De uitslag van aanvullende metingen zou in de loop van de avond bekend worden.

Maar om 21.30 uur was er nog niks bekend. Bij de wegafsluitingen groeide de frustratie. „Het is hier Gaza!”, riep een man achter het hek. „Mijn dochter is 17 en die móet naar binnen. Ik ga een schep halen en een gat graven.” Een vrouw van de thuiszorg wapperde tevergeefs met het adres van haar patiënt. Geruchten zoemden rond van moeders die niet terug mochten naar hun kind, opgesloten huisdieren en zieke ouders.

Wat de situatie niet hielp, was dat het in de wijk gewoon druk op straat was. Bewoners hadden wel via RTV Utrecht en agenten het advies gekregen ramen en deuren te sluiten. Maar veel mensen hadden dat niet gehoord, of hielden zich er niet aan. Vrouwen hingen uit ramen, in de speeltuinen speelden kinderen.

Wat ook niet hielp is de vastentijd. Moskeebezoekers konden niet terug naar huis. Wie de iftar in de wijk wilde vieren, moest terugkeren. Een vrouw overhandigde haar zus over het hek een pan harirasoep. Een man met twee Turkse broden onder zijn arm mocht niet naar huis. „Misschien kan uw familie het eten van u aanpakken bij het hek”, adviseerde een welwillende agent. De man, geagiteerd: „Waarom adviseert u om mijn familie naar het hek te komen? Het is toch levensgevaarlijk daar?”

Waarom de gemeente zulke drastische maatregelen nam, en waarom het zo schortte aan informatievoorziening, blijft onduidelijk. De meldkamer werd pas uren na de afsluiting ingelicht, politieagenten wisten weinig. Mitros was niet bereikbaar. „We zullen hieruit lessen trekken, mocht dat nodig zijn”, zei locoburgemeester Gilbert Isabella vanmiddag in een persconferentie.

Kanaleneiland, een broeierige probleemwijk, is geen plek waar je zomaar hekken neerzet. Bij sommige afsluitingen werd de sfeer ’s avonds snel grimmig. Steeds meer mensen hingen bij de hekken, auto’s cirkelden rondjes. „Als het donker wordt, gaan de hekken neer!”, schreeuwden jongens die wel zin hadden in actie. „Dit is Guantánamo niet, denk maar niet dat we ons op laten sluiten!”

Gisteravond gaf Isabella het gebied weer vrij, op twee straten na. De nacht verliep rustig. De bewoners die er nog waren, is nu dringend verzocht hun huis te verlaten.