Meer dan bier en motoren

De Zwarte Cross is veel meer dan rock en bier voor boeren uit de Achterhoek. Met eigen festivalweides voor dance en reggae blijft het festival ‘verrassen en vernieuwen’.

‘Eindelijk Dikkie Dik in ’t plat!” belooft de presentator de afgeladen theatertent op Zwarte Cross. „Joa, hier hebben jullie toch joaren naar verlangd.” Al zingend verwelkomt het publiek voorlezer Gerda Havertong: „Sesamstroat, Sesamstroat, laat je speelgoed stoan voor Sesamstroat!” In haar beste Achterhoeks met een knalrode Surinaamse hoofddoek leest Havertong een nieuw Dikkie Dik-avontuur voor. Het publiek is enthousiast. Met participerende oh’s, joa’s en lachsalvo’s luistert het aandachtig naar het verhaal van een Amsterdamse straatkat die wennen moet aan het Achterhoekse drinktempo.

De organisatie van de Zwarte Cross in Lichtenvoorde noemt het programma dit jaar terecht „zo eclectisch als Silvio Berlusconi’s 1000-koppige harem”. Met podia voor rock, reggae, metal, disco en kleinkunst probeert het festival te vernieuwen en het hardnekkige imago van ‘boerenrockfestival’ te bestrijden.

Zo barst een paar uur na Dikkie Dik enkele tenten verderop de hel los. Op de metalweide zwaait David Bower, tegenwoordig zanger van heavy metalband Hell, theatraal met een zweep, het bovenlijf ontbloot. De zwaar opgemaakte bandleden headbangen mee in trance. Voor het podium pronkt een reusachtige schedel met bloeddoorlopen oogholtes.

En er is nog veel meer dan Sesamstraat en heavy metal. Op verschillende ‘weides’ spelen zich heuse minifestivals af met een geheel eigen programmering, aankleding en catering. Terwijl zaterdag in de Megatent honderden bierdrinkende feestvierders onder leiding van festivalmascotte Tante Rikie luidkeels het Wilhelmus zingen, luistert men op het exotische reggaeterrein tussen de palmbomen en cocktailbars naar de reünie van Beef. Volgens muzikant en organisator Hendrik Jan Lovink past zo’n diverse programmering bij deze tijd. „Vroeger waren jongeren voor óf dance, óf metal. Maar dat is aan het verschuiven. Je merkt dat de jeugd van nu een veel bredere muzieksmaak heeft.”

Daarom zijn dit jaar nieuw op de Zwarte Cross een roots-weide en een dance-tent. Het festival wil niet meer groeien in omvang, maar wel in diversiteit, zegt organisator Lovink: „Wij willen blijven verrassen.”

Rootsweide The Bayou is aangekleed als een westernachtige ‘Chill & Grill’ plek met kampvuren en barbecues. Op de veranda van een houten prairiehuis spelen bands rauwe blues, soul en boogie. In de nieuwe uit pallets opgebouwde tent De Dansvloer klinken balkanbeats, electro en dubstep. Tijdens de opening vrijdag door Don Diablo gaat de tent los. Het hele weekend staat de Dansvloer vol.

Het idee voor een dance-programmering deed Lovink vorige editie op. „Junkie XL speelde een verrassingsoptreden op Zwarte Cross en dat was toen een enorm groot succes.” Toch is niet iedereen even gelukkig met alle vernieuwing. Een varkensboer uit Wijhe vindt het „allemaal veel te commercieel geworden”. Maar volgens Lovink „blijft al het oude en komen de nieuwe dingen er alleen als iets extra’s bij.”

Ook de keuken van het festival blijft vernieuwen. Naast eetkramen met typische Zwarte Cross specialiteiten als het ‘Broodje Trukkerbal’ staat dit jaar een opvallend driesterrenrestaurant op het terrein. In ‘Le Carburateur’ serveren topkoks Rik Jansen (De Basiliek) en Erik de Mönnink (De Swarte Ruijter) Achterhoekse streekgerechten aan deftig opgedekte tafels. Voor de met schilderijtjes en kroonluchters aangeklede partytent staan tegen etenstijd lange wachtrijen.

Het thema ‘Heilstaat Uitopia, Koninkrijk der Zwarte Cross’ moet de verschillende festivalelementen weer bij elkaar brengen. Voor alle Uitopianen is er een paspoort, het volkslied ‘Ik bun 'n Zwarte Crosser’ is gemixt door tal van beginnende producers als onderdeel van een competitie. Winnaars Knarsetand en El Jando mogen vrijdag hun versie presenteren in de Dansvloer.. Ook het nationale drankje ‘Nozem Oil’, een speciaal voor Zwarte Cross gebrouwen ‘shooter’ in een klein olieflesje, verbroedert. Het energiedrankje met 10 procent alcohol vindt gretig aftrek.

Maar, de nationale sport en grootste publiekstrekker is en blijft de cross. Op de crossbaan rijden trucks, tractoren en motoren uit officiële en minder officiële klassen carnavaleske optochten. Midden op het festivalterrein rijden in een zogenaamde ‘Globe of Death’ vier motorrijders tegelijkertijd om hun as in het rond. Daaroverheen springen freestyle motocrossers en BMX’ers.

Hoofdact dit jaar zijn de zogenaamde ‘Nozem Sprongen’ over het hoofdpodium. Begeleid door vuurwerk en de muziek van bands als Within Temptation, Direct en de Kaiser Chiefs springen twee motorcrossers over het 16 meter hoge en 31 meter brede podium. Iedereen kijkt ademloos omhoog. Grootste trekker van het festival is en blijft toch de cross.