Laat middelbare scholen weer zelf die schoolboeken beheren

De ‘gratis’ schoolboeken zijn een ramp. Het lesmateriaal van Timo Nijssen is duur en oud. Het zou veel beter zijn als de scholen weer zelf het lesmateriaal zouden beheren.

Het schooljaar is ten einde. De schoolboeken moeten weer worden ingeleverd op de middelbare scholen – de ‘gratis’ schoolboeken die toenmalig staatssecretaris Van Bijsterveldt (Onderwijs, CDA) in 2009 zo trots invoerde, maar die alleen maar nadelig zijn geweest.

Het klinkt zo sociaal en eerlijk, gratis schoolboeken voor iedereen. In de praktijk kleven er vooral nadelen aan. Zo moeten werkboeken die voor eenmalig gebruik zijn bedoeld, worden hergebruikt. Scholen komen elke keer geld tekort als de boekenpakketten worden samengesteld. Als gevolg hiervan worden niet die beste methodes uitgekozen, maar de goedkoopste, meestal ook de oudste.

Ik heb bijvoorbeeld een ‘nieuwe’ methode voor Frans uit 2001. Aangezien een boek gemiddeld zo’n tien jaar meegaat, zullen de boeken tegen de tijd dat ze worden vervangen ouder zijn dan de leerlingen die er gebruik van maken. De gratis schoolboeken gaan onderwijsinnovaties, zoals digitaal lesmateriaal, tegen. Daarom wil ik een beroep doen op de regering om de gratis boeken af te schaffen.

Toegegeven: schoolboeken kunnen heel erg duur zijn voor ouders met meer dan één schoolgaand kind, maar de laagste inkomens kregen vóór 2009 een tegemoetkoming in de schoolkosten die meer dekte dan alleen de schoolboeken. Ze zijn er alleen maar op achteruit gegaan. Als ouders weer voor schoolboeken moeten betalen, kunnen ze goedkoper worden.

Nu heeft een school grofweg de keuze uit twee leveranciers: Van Dijk Educatie en Iddink, commerciële bedrijven die baat hebben bij een hoge boekenprijs. Als de ouders zelf de boeken moeten kopen, kunnen ze op zoek naar de goedkoopste leverancier. Hierdoor worden de grote boekenfondsen gedwongen om hun prijzen opnieuw te bekijken.

Dan zijn er nog de astronomische, nergens op gebaseerde schadeprijzen als een boek niet wordt ingeleverd of wordt geweigerd. Voor een afgeraffeld, zesdehands aardrijkskundewerkboek dat al waterschade had voordat ik het kreeg, werd 35,58 euro gerekend. Nieuwprijs: 33,75 euro.

Ik bepleit een situatie waarbij de laagste inkomens een tegemoetkoming in de schoolkosten krijgen, zoals vóór 2009, waarbij ook andere zaken, zoals schrijfmateriaal en excursies, (deels) werden vergoed. Ook moet er een (lagere) tegemoetkoming komen voor mensen met meer dan één schoolgaand kind en moet er iets worden gedaan aan het monopolie van Van Dijk en Iddink.

Een werkboek van een decennium oud hoeft geen 45 euro te kosten. Scholen kunnen beter zelf de boeken beheren. Dit kost meer, maar een school heeft geen baat bij idioot hoge boekenprijzen. Hierdoor zijn meer onderwijsinnovaties mogelijk. Dit zal zich terugbetalen in de vorm van een beter onderwezen bevolking.

Timo Nijssen is komend jaar leerling in zes gymnasium.