In de wereld van de SP is Merkel een ‘eurofanaat’

Wie ook veel te verwijten valt, in de Europese crisis, is de kiezer. Ons dus. Want bij al het terechte geklaag over politici wordt makkelijk vergeten door wie ze eigenlijk gekozen zijn.

Als er weer eens een onmogelijke uitslag uit de stembus komt is er altijd wel iemand die roept: de kiezer heeft altijd gelijk! Was het maar waar. De kiezer maakt er meestal een potje van, zeker in Nederland.

Maar wat doe je eraan? Over zeven weken mag de Nederlandse kiezer weer een nieuwe Tweede Kamer samenstellen. Midden in de grootste politieke, financiële en economische crisis in een generatie kan hij aangeven welke kant het op moet. Een historisch moment, zou je zeggen. Een grote verantwoordelijkheid die ons nuchter zou moeten stemmen.

In de rest van Europa houden ze hun adem al in, bezorgd waar dit grillige volkje nu weer mee aankomt. Het kan grote gevolgen hebben voor de hele eurozone en de Europese Unie. Maar in Nederland zelf? Begint de ernst van de zaak hier al een beetje te dagen? Laten we zeggen dat we ons op onze grote verantwoordelijkheid voorbereiden door in de zomer eerst eens even goed uit te rusten.

Als de verkiezingen straks inderdaad ‘over Europa gaan’, zoals je veel hoort, wordt het nog ingewikkeld genoeg. Dan gaat het om de vraag: aan wie vertrouw je je toekomst toe? En niet alleen voor de komende vier jaar, of zo lang als de volgende coalitie standhoudt. Nee, dan moeten we kiezen hoe we ons uit dat onoverzichtelijke moeras werken waarin we ons nu bevinden, en dat kan gerust een decennium of wat duren.

Alle reden dus voor de kiezer om deze keer een beetje extra zijn best te doen. Om niet alleen af te gaan op de stemwijzer, tv-debatten en interviews met politici in de media, die meestal meer om politieke tactiek draaien dan om de inhoud. Waarom niet ook eens een primaire bron geraadpleegd? De website van een politieke partij, bijvoorbeeld.

Als je de peilingen kan geloven heeft de SP een serieuze kans de grootste te worden. Reden genoeg om in deze internationale rubriek eens te kijken hoe deze partij, die straks misschien wel de premier mag leveren, aankijkt tegen Europa, de wereld en de Nederlandse rol daarin.

Dat valt niet mee. Er rijst een grimmig beeld uit op, dat op gespannen voet staat met het gemoedelijke imago van Emile Roemer. Stel je bent tot de conclusie gekomen dat verdere integratie van het economisch beleid in de EU het beste is – niet alleen voor Europa, maar ook voor Nederland. Daar kan je het mee oneens zijn, zoals de SP, maar er zijn serieuze argumenten voor: dat de muntunie anders niet kan overleven en dat het eind van de euro een ramp voor Nederland zou zijn.

Maar nee, SP zet je weg als „eurofanaat”. Als andersdenkende word je gediskwalificeerd alsof je niet goed bij je hoofd bent. Dat kan in de Europese Raad nog levendige debatten opleveren, als premier Roemer straks mag uitleggen wat hij vindt van de plannen van Angela Merkel.

Nou is er niks mis met levendige debatten, maar of deze tijd zit te wachten op simplisme is de vraag. Zo wordt de kwestie van de Griekse schulden bij de SP teruggebracht tot de oneliner „Een land in diepe schuld geef je geen nieuwe creditcard.” Klinkt redelijk, en het IMF komt er misschien ook wel op uit. Maar wat als de gevolgen van géén hulp voor Griekenland (of Spanje of Italië) nou eens veel duurder uitkomen dan wél hulp geven? Dat zijn de moeilijke vragen waar het nu over gaat – maar met die complexe, harde werkelijkheid valt de SP de kiezer niet lastig.

Liever belooft de partij ons in PVV-taal tegen „de klauwen van Brussel” te beschermen en „de veroorzakers van de crisis, de speculanten, aan te pakken”. Want: „De gewone man is weer de kop van jut.” En natuurlijk: „Handen af van onze lonen en pensioenen (...) Laat de rijken de crisis betalen.” Tja, als de problemen zo oplost konden worden...

In welke tijd leeft de SP? Begrijpen ze daar iets van de buitenwereld? De NAVO moet van de partij worden ingebed in „een nieuwe mondiale veiligheidsorde. Daarin horen de Verenigde Naties de leiding te nemen.” Klinkt ook mooi – maar hoe effectief de VN zijn zien we in Syrië.

Wie wil eigenlijk met zo’n partij regeren? Laat staan als ze de grootste zijn...