Bayreuth-zanger weg om nazitattoo

De Russische bas-bariton Jevgeny Nikitin met runentattoos. Het bontgekleurde schild was eerst een swastika.

In een oud fragment, terug te zien op YouTube, pronkt Jevgeny Nikitin ermee: een torso vol runentattoos. Een swastika siert het rechterborstbeen, ernaast een driehoek met het teken Algiz (ook een nazisymbool), eronder een pentagram. En dan die stem: gruizig, charismatisch, uiterst onheilspellend.

Met zijn opvallend goede Duitse dictie en volronde, ver dragende geluid is bas-bariton Nikitin (1973) een van de snelst rijzende sterren in zijn stemvak. En deze zomer zou hij als eerste Rus ooit de titelrol zingen in een nieuwe productie van Wagners opera Der fliegende Holländer aan de Festspiele in Bayreuth; de première, tevens opening van de Festspiele en een van dé societyevenementen van Duitsland, is woensdag. Juist daarom wijdde de Duitse tv-zender ZDF vrijdag een reportage aan Nikitin en zijn verleden als zanger/drummer in een Russische heavymetalband.

Op archiefbeelden kwamen de tattoos – de swastika is inmiddels overgeschilderd – vol in beeld. Het item leverde de Festspiele felle reacties op, zoals eerder al een artikel in BILD am Sonntag. Nikitin heeft na een gesprek met de festivalleiding zijn ontslag ingediend. „De tatoeages zijn van toen ik jong was”, zegt hij in een reactie. Maar hij „realiseert zich” dat de tekens in Bayreuth gevoelig liggen. Richard Wagner was de lievelingscomponist van Hitler, die de Festspiele ook regelmatig bezocht. Kleinzoons Wolfgang en Wieland Wagner zaten nog bij ‘Onkel Wolf’ op schoot. De huidige leiding van de Festspiele, Katharina Wagner en Eva Wagner-Pasquier, werkt juist actief aan het openbaren en neutraliseren van het naziverleden.

Voor Bayreuth is Nikitins vertrek een enorme artistieke aderlating: vervanger Samuel Youn kan tippen aan zijn stem noch présence. De tattoos zouden in de productie niet te zien zijn geweest. Vooralsnog blijft het dan ook bij een Beierse rel. Nikitin is, getuige zijn agenda, komend seizoen gewoon in grote Wagnerrollen te beluisteren aan de belangrijkste operahuizen ter wereld.

Bekijk het item over Jevgeny Nikitin op aspekte.zdf.de