Paleis op wielen

In oude, koninklijke voertuigen door Andalusië reizen. Merijn de Waal spoort met de Tren Al-Andalus van Sevilla naar Cádiz.

De inrichting had die van een foute nachtclub kunnen zijn. Wanden van donker, opgepoetst hout met ingelegde bloemfiguren. Gecapitonneerde meubels in klassiek groen en rood. Porseleinen engeltjes aan de muur. Hoogpolig tapijt met licht hallucinerend motief op de vloer. Vergulde bagagerekken en handgrepen.

Het is de binnenkant van ons nieuwe onderkomen voor de komende zeven dagen: de Tren Al-Andalus. De luxetrein zal ons in een week langs de mooiste steden van Andalusië brengen: Sevilla, Córdoba, Granada, Ronda, Cádiz. Onderweg zijn er excursies naar Moorse wereldwonderen als de Mézquita en het Alhambra. Maar ook naar minder bekende, maar zeer mooie steden als Baeza en Úbeda en een olijfoliebodega.

Vier antieke treinstellen zijn gerenoveerd en ingericht als restaurant, bar en foyer. Eind jaren twintig werden ze gebouwd voor de Britse koninklijke familie om vakantie te vieren aan de Côte d’Azur. Ze hebben hun belle-époquestijl behouden, maar zijn nu van alle moderne gemakken voorzien. Er is een breedbeeldtelevisie, draadloos internet en ’s avonds beschijnen discolichten de kleine dansvloer. De slogan luidt dan ook: ‘Paleis op wielen’.

Maaltijden worden afwisselend in de trein geserveerd of in een van de excursiesteden. Die maaltijden buiten de deur zijn goed, beter vaak zelfs dan aan boord. Maar alles lijkt meer smaak te krijgen als je eet terwijl buiten de olijfbomen, katoenvelden en witte dorpen voorbij schieten. Je prikt in je salade, neemt een hap, je kijkt even naar buiten. Je prikt, hapt, kijkt. De onberispelijke bediening stoort zachtjes: kunnen we u nog wat wijn inschenken?

Achter de voortrein hangen nog eens zeven wagons, twee met ‘superieure’ suites en vijf met ‘standaard’ suites. Overdag zit je er op een bank, die elke avond wordt uitgeklapt tot tweepersoonsbed. Elke kamer heeft een eigen badkamer met douche, muziekinstallatie en minibar. Er is roomservice.

Het reisgezelschap is vermogend, maar aangenaam gevarieerd qua achtergrond. Tijdens de lunch klets je met een Cubaans echtpaar dat sinds ruim een halve eeuw in Miami in ballingschap woont. Bij het diner zit je naast een Catalaanse weduwnaar die steenrijk werd met een eigen winkelketen in kinderkleding en nu zijn nieuwe jonge Braziliaanse internetbruid het land laat zien. Tijdens een excursie praat je met een communistische oud-Europarlementariër en vakbondsman over de Spaanse politiek.

Een van de leuke aspecten van de gezamenlijke maaltijden is dat de gesprekken grotendeels over eten gaan. De beste manier om het ijs te breken met een Spanjaard is hem te vragen uit welke regio hij komt en vervolgens geïnteresseerd te vragen naar de lokale en regionale specialiteiten. Grote kans dat een lange, liefdevolle verhandeling volgt over de koekjes van zijn oma, het rijstgerecht uit zijn geboortedorp of een bijzondere, zeldzame tomaat die alleen in zijn streek geteeld wordt.

Salmorejo

Na een lange dag in Córdoba, schuiven we bijvoorbeeld aan voor een diner in een van de betere restaurants, niet ver van de elke keer weer betoverende Mezquita moskee-kathedraal. Natuurlijk krijgen we in deze stad salmorejo geserveerd, een koude tomaatknoflooksoep van Arabische komaf en dé lokale specialiteit. Aan tafel ontspint zich een discussie over dit broertje van de gazpacho, dat de laatste jaren internationaal terrein wint. In het restaurant wordt hij met stukjes ei en ibéricoham geserveerd. Maar je krijgt hem ook wel eens opgediend met ventresca, de buikfilet van de tonijn. Over wat nu de correcte garnituur is, blijken de tafelgenoten gerust een kwartier te kunnen bomen.

Dezelfde liefde voor goed voedsel komt naar voren tijdens de excursie naar een olijfoliebodega. De gids vertelt hier tijdens een rondleiding over de ambachtelijke bereidingswijze van olijfolie. Spanjaarden blijken uitermate nieuwsgierig naar zijn uitleg over de verschillende kwaliteitsniveaus (virgen, extra virgen, etc.) waarin olie kan worden ingedeeld. De gids geeft een uitgebreide verhandeling over pH-waardes, oxidatie en gifstoffen, zonder dat iemand wegloopt of hem onderbreekt. Integendeel: na afloopt volgt een spervuur van vragen om meer details.

Tijdens de proeverij die later volgt, wordt uitgebreid stilgestaan bij verschillende olijven. Zoals Nederlanders soms wel tien appelsoorten kunnen opnoemen, zijn Spanjaarden kenners van olijven. Sommige zijn lekker als tafelolijven, andere zijn meer geschikt voor olie, en een paar kunnen voor beide doeleinden dienen. Elke regio heeft weer zijn eigen olijf, zoals een wijndomein vaak zijn eigen druif kent. Ook hier kunnen de reisgenoten op de weg terug naar de trein nog lang over doorkletsen.

Veel van de medereizigers zijn al eens op cruiseschepen mee geweest. De voordelen van de treincruise boven een bootcruise zijn legio, vertelt een Baskisch echtpaar, dat beide kan vergelijken. Zo reizen op de trein geen kinderen mee. „Die cruises worden ook steeds populairder bij jonge gezinnen. Dat gekrijs bij het zwembad de hele dag, daar word je gestoord van”, zegt de man. Later zal blijken dat hij en zijn vrouw, zoals veel Spaanse grootouders, thuis drie dagen per week op de kleinkinderen moeten passen omdat de crèche te duur uitpakt.

Ook al zijn de suites iets kleiner dan een doorsnee kajuit en de wagons krapper dan het hoofddek, ze vinden de trein een verademing. Bovendien hoef je tijdens de excursies tenminste niet bang te zijn de afvaart te missen, legt de vrouw uit. „Dan ben je op excursie in een prachtige stad, maar loop je toch de hele tijd op je horloge te kijken. En je staat vervolgens veel te vroeg in de haven, bang dat ze zonder jou vertrekken.” Hij: „En in de trein word je tenminste niet zeeziek.”