Oorlogsjournaal Indië

Maarten van Weegen en historicus Christ Klep in Nederland valt aan .

Nederland valt aan Ned. 2, 20.50-21.50 uur

Vandaag 65 jaar geleden begon de Eerste Politionele Actie, een aanduiding die langzaam plaatsmaakt voor Nederlands-Indonesische oorlog. De recente ophef rond gevonden foto’s van executies laat zien hoe onverwerkt dit verleden is.

Programmamaker Ad van Liempt bewerkte zijn boek Een mooi woord voor oorlog (1994) tot een programma en een website. Van Liempt negeert de militaire operatie en de geweldsexcessen. Hij is vooral geïnteresseerd in de politieke schermutselingen die daar aan vooraf gingen.

Van Liempt bedacht een originele formule. Het begin van van de oorlog wordt behandeld als ‘breaking news’, in een gefingeerde nieuwsuitzending van 20 juli 1947. Nieuwslezeres Maartje van Weegen zit achter een bureau met een groene notarislamp en bakelieten telefoon. Ze schakelt naar verslaggevers in Batavia (Fons van Westerloo, in batikhemd), Washington (Charles Groenhuijsen) en bij de PvdA in Amsterdam (Joop Daalmeijer, in een Jaap van Deurzen-imitatie). Sterk is ook Eef Brouwers als diplomatiek redacteur, over wat Wilhelmina er van vindt. Tussendoor zien we redes van landvoogd Van Mook en premier Beel.

Helemaal consequent is de gimmick niet. Op de avond van 20 juli kwamen de troepen in beweging, veel archiefbeelden zijn van later. Brouwers spreekt over Indonesië in plaats van Indië, Daalmeijer heeft een modern microfoontje op zijn revers. Het aardigst zijn de portretjes van de hoofdrolspelers, en die zijn niet per se gekoppeld aan de 1947-uitzending.

Maar het is wel een hoogst originele manier van geschiedschrijving, die de politieke perikelen uit die cruciale periode toegankelijk maakt.