Hof eist spoedige berechting Habré

Senegal moet de voormalige president van Tsjaad, Hissène Habré, vervolgen of uitleveren aan België. Dat heeft het Internationaal Gerechtshof in Den Haag vrijdag bepaald. Het vonnis is bindend.

Habré (69) wordt verantwoordelijk gehouden voor het martelen en vermoorden van ten minste veertigduizend tegenstanders van zijn bewind (1982-1990) Na zijn afzetting vluchtte hij naar Senegal, waar hij sindsdien een onopvallend leven leidt in een villawijk in Dakar.

Volgens het Internationaal Gerechtshof, het hoogste rechtscollege van de Verenigde Naties, schendt Senegal de martelconventie, door Habré niet te vervolgen. Senegal moet hem nu „zonder verdere vertraging” vervolgen of anders uitleveren aan België, dat in 2005 namens een groep slachtoffers een internationaal arrestatiebevel uitvaardigde tegen Habré.

Dat arrestatiebevel was gebaseerd op een wet uit 1993 die het mogelijk maakt om oorlogsmisdadigers waar ook ter wereld in België aan te klagen. De wet werd in 2003 onder druk van de Verenigde Staten afgezwakt, maar toen liet de zaak tegen Habré al. Die mocht doorgaan omdat 3 van de 21 eisers Belgische burgers zijn.

Nadat Senegal vier uitleveringsverzoeken van België weigerde en de belofte om zelf Habré te vervolgen niet nakwam, stapte België naar het Internationaal Gerechtshof, dat bemiddelt in geschillen tussen staten.

Het vonnis sterkt het juridische kader van de conventie tegen martelen, omdat het Hof niet eerder een uitspraak deed over een aanklacht op basis van de conventie. Reed Brody van Human Rights Watch, die al jaren voor de vervolging van Habré vecht, noemt het vonnis „een overwinning voor de slachtoffers van Hissène Habré, die al 21 jaar strijden voor hun dag in de rechtbank” en „een sterk signaal aan de nieuwe leiders van Senegal dat ze snel moeten handen om hun belofte gestand te doen en Habré te vervolgen”.

De Senegalese president Macky Sall, die in maart aan de macht kwam, heeft gezegd dat hij bereid is Habré te vervolgen in een speciaal tribunaal. Juridische experts van de Afrikaanse Unie zijn in Senegal om te bespreken hoe de rechtszaak plaats kan hebben. Senegal heeft Habré in 2005 wel onder huisarrest geplaatst om te voorkomen dat hij naar het buitenland vlucht. (AP, AFP, BBC)