Een bidon met pit

Is de elektrische fiets een goed alternatief voor de auto bij woon-werkverkeer? Wim Köhler neemt de proef op de som.

De elektrische fiets is al overal. Een paar weken geleden nog, op de noordhelling van de Mont Ventoux in een zonovergoten Provence. Een klim van 20 kilometer van 350 naar 1.900 meter hoogte. Daar reed een man op leeftijd op een elektrische fiets glimlachend omhoog – ik zoefde omlaag. Hij was gekleed in fietsbroek en een rode-bolletjestrui, zoals de beste klimmer in de Tour de France die mag dragen.

De man reed op een gewone superrechtop elektrische fiets. Ietwat sullig dus. Dat kan anders. De Amerikaanse fabrikant Scott maakt een hybride – een racefiets met makkelijker zit en een recht stuur, maar toch voorzien van een krachtige elektrische motor.

Die motor drijft de trapas aan. Kenners zeggen dat een trapasmotor een gunstiger wegligging geeft dan wanneer de motor in de naaf van het voor- of achterwiel is ingebouwd, zoals bij de gangbare Nederlandse elektrische fietsen.

Die motor valt niet op. En wat ook niet opvalt is de batterij. Wie de fiets van opzij ziet, denkt in eerste instantie dat er gewoon een bidon op de schuine framebuis zit. Een paar Amerikanen die de fiets op hun website bespreken vinden dat een voordeel van deze fiets. Als niemand maar doorheeft dat ik op een elektrieke fiets rij, dat spreekt eruit.

Wie op de Scott E-venture rijdt – dat gebeurde niet op een Franse berg, maar in de buurt van het Rijwielpaleis Bilthoven waar de fiets vandaan kwam – ziet niet de fiets maar de verbaasde blikken van bromfietsers die bij het optrekken bij een groen geworden verkeerslicht opeens een fietser naast zich moeten dulden. De Scott accelereert geweldig, tenminste als hij op het snelste programma in de hoogste stand staat.

De fiets heeft drie programma’s: eco, tour en speed. En ieder heeft weer drie standen met toenemende motorkracht. Ingewikkeld, maar de verslaving aan de krachtigste elektrische bijstand (de stand ‘speed’) is snel een feit.

Speed ondersteunt de fietser tot de wettelijk hoogst toegestane snelheid van 25 kilometer per uur. Het tour-programma geeft maximale ondersteuning rond de 20 kilometer per uur en trekt zich bij hogere snelheid wat terug. Het eco-programma is natuurlijk energiezuinig. Maar wie echt eco wil fietsen kan beter alles zelf trappen en geen elektrische fiets kopen.

Met maar weinig trapkracht zoef je in de speedstand voor je het weet met 25 kilometer per uur over de weg. In het volstrekt chaotische fietsspitsverkeer rond het Utrechtse Centraal Station is dat oppassen geblazen. Opeens spoken me daar de licht gestegen aantallen verkeersdoden van 2011 door het hoofd. Vooral meer fietsers werden het slachtoffer. Onder de 661 verkeersdoden waren 128 65-plusfietsers. Een jaar eerder waren dat er nog maar 93. In de statistiek was nog niet terug te vinden of die ouderen op een elektrische fiets zaten.

De vraag bij deze test was ook of zo’n elektrische fiets een goed en snel alternatief is voor woon-werkverkeer over een afstand van 5 tot 20 kilometer. Dat is een afstand waar bij droog weer de fiets de auto kan vervangen. In Nederland is het meestal droog. Wie tweemaal een dik half uur fietst voelt bij 11 procent van die ritten enige nattigheid (zie bijvoorbeeld hetregentbijnanooit.nl). Doorslaggevend is of het snel gaat, of de batterij het aan kan en vooral of je na aankomst al of niet moet douchen.

Op alle drie de punten scoort deze fiets een dikke tien. De tocht, een gemengd traject door stad en over platteland in de middagspits, werd uiteindelijk afgelegd met een gemiddelde snelheid van ruim 21 kilometer per uur. Daar kan een spitsautomobilist rond Utrecht nog een puntje aan zuigen.

De batterij kan tweemaal 20 kilometer makkelijk aan. Na 48 kilometer gaf het display op het stuur aan dat de batterij nog drie kilometer lang stroom zou leveren. De buitentemperatuur lag rond de 20 graden. Zowel bij de pauze halverwege (gefingeerde aankomst op werk) als bij thuiskomst vloeide er geen druppel zweet.

Test geslaagd. Maar koop wel een goed zadel en trek fietshandschoentjes aan, want elektrisch fietsen is niet erg actief. Dat veroorzaakt sneller zadelpijn en dode vingers. Misschien is het op zo’n fiets in de winter zelfs wel heel koud.

De Scott E-Venture 10 kost 2.999 euro.