Dark Night natuurlijk, twitterde Jessica nog

In een bioscoopzaal in Denver schoot een ex-student op het premièrepubliek van de nieuwe Batman. Er waren 12 doden en 59 gewonden, maar vuurwapendebat blijft uit.

De Batman-film The Dark Knight Rises zou vrijdag om middernacht in de bioscoop van Aurora, Colorado in vier zalen tegelijk in première gaan, voor honderden bezoekers. Jessica Ghawi, een jonge sportjournalist, had een vriend overgehaald mee te gaan. Ze twitterde vanuit zaal 9: „Natuurlijk gaan we kijken naar Dark Knight. Roodharige Texaanse driftkop, dus ga geen discussie met me aan.” Er zaten tientallen kinderen in de zaal, omdat het vakantietijd is.

Vlak nadat de lichten uit waren gegaan, kwam de 24-jarige James Holmes, die dichtbij een appartement heeft, via een zijdeur de zaal binnen. Hij was in het zwart gekleed, droeg een gasmasker, een helm en handschoenen. Holmes veroorzaakte rook met een apparaat of gasgranaat. Meteen daarna opende hij het vuur op de bezoekers met drie vuurwapens: een jachtgeweer, een pistool en een automatisch geweer. Anderhalve minuut duurde de schietpartij in de bioscoopzaal. Sommigen doken onder hun stoel, anderen renden de zaal uit. Een YouTube-filmpje laat zien hoe tientallen mensen in totale paniek de bioscoop ontvluchtten. De politie kon Holmes overmeesteren zonder dat hij zich verzette. Hij had in korte tijd twaalf bezoekers doodgeschoten en 59 mensen verwond. Jessica Ghawi werd door twee kogels geraakt en overleed. Toevallig was ze vorige maand aanwezig bij een schietpartij in een winkelcentrum in Toronto, waarbij één dode viel.

Volgens de politie handelde Holmes alleen, en is er geen reden aan te nemen dat hij politieke doelen nastreefde met zijn daad. Holmes, die alleen één keer een boete heeft gehad voor te hard rijden, was tot voor kort masterstudent Neurowetenschappen aan de Universiteit van Colorado, maar stopte vorige maand met zijn studie. Over een motief heeft hij niets losgelaten, ook niet, voorzover nu bekend, op internet in de maanden voorafgaand aan de schietpartij. Wel zei hij tegen de politie dat zijn appartement vol booby traps zit. Het appartement wordt onderzocht door de politie. Een ooggetuige vertelde aan The New York Times dat hij rustig rondliep en leek te genieten van zijn daad.

De schietpartij roept herinneringen op aan die in Virginia Tech in 2007 (32 doden), en op Columbine High School in 1999 (dertien doden), macaber genoeg heel dichtbij de bioscoop. Deze schietpartijen wakkerden het debat in de Verenigde Staten aan over vuurwapenbezit en de vrije wapenwetten van veel staten. In Colorado mogen mensen met doorgeladen vuurwapens rondlopen. James Holmes kon zijn wapens legaal kopen.

Het is de vraag of in een verkiezingsjaar deze discussie wordt gevoerd. Colorado, waar vuurwapenbezit door een meerderheid als een verworven recht wordt beschouwd, is een belangrijke swing state, die president Obama kan verliezen aan de Republikein Mitt Romney. Obama is tijdens zijn presidentschap nauwelijks over het onderwerp begonnen. Alleen toen de Democratische Afgevaardigde Gabrielle Giffords werd neergeschoten, begin 2011, riep hij op tot een nationale discussie. Daar is het nooit van gekomen. Obama reageerde ingetogen op de schietpartij, en leek de discussie ook nu niet aan te willen gaan. „Er zijn andere dagen om aan politiek te doen”, zei hij. Obama legde de nadruk op het persoonlijke drama: „U moet weten, mijn dochters gaan ook naar de film. Wat als Malia en Sasha in de bioscoop waren, zoals zo veel van onze kinderen iedere dag doen?” Obama onderbrak zijn campagne en vloog terug naar Washington.

Ook Mitt Romney legde een korte verklaring af in New Hampshire, waar hij campagne voerde. „Er zal rechtgesproken worden over wie verantwoordelijk is, maar dat is een zaak voor een ander moment. Vandaag is een moment van verdriet.”

Burgemeester Bloomberg van New York was de eerste prominente Democraat die Obama en Romney kritiseerde om hun onuitgesproken reacties. Hij zei: „Woorden van troost zijn mooi, maar het is tijd dat de twee mensen die president willen worden opstaan en ons vertellen wat we hieraan gaan doen. Dit is een nationaal probleem. Er zijn zo veel moorden met vuurwapens, elke dag opnieuw, het wordt tijd dat het ophoudt.”