Spanje: wantrouwen markten, bevolking protesteert massaal

De overheidsfinanciën van Spanje zijn weer voor even gered. Maar de bevolking protesteert massaal: de pijn wordt niet eerlijk verdeeld.

Ondanks positieve stemmingen in zowel het Duitse als Spaanse parlement blijft de onrust over Spanje op de financiële markten groot. In Berlijn stemde de Bondsdag gisteren in met de Europese kapitaalinjectie van maximaal 100 miljard euro voor Spaanse banken. Tegelijkertijd ging in Madrid het Congres akkoord met extra bezuinigingen van 65 miljard euro om te voldoen aan de Brusselse begrotingsnormen.

Beide ja-stemmingen waren verwacht en beleggers leken niet onder de indruk. De Spaanse staat wist gisterochtend met moeite 3 miljard euro op te halen bij een obligatieveiling. De tienjaarsrente die het land betaalt, steeg opnieuw tot boven de 7 procent. Een niveau waarbij de overheidsfinanciën op den duur onhoudbaar worden.

’s Avonds gingen vervolgens honderdduizenden Spanjaarden in tachtig steden de straat op. Onder de betogers waren veel ambtenaren die het zwaarst getroffen worden bij de nieuwste bezuinigingsronde. Maar ook andere burgers die het niet eens zijn met de „afbraak van de verzorgingsstaat” en de btw-verhoging.

Veel Spanjaarden zien de bezuinigingen als wisselgeld voor de Europese bankensteun en vinden dat de pijn van de crisis niet eerlijk verdeeld wordt. „Wij willen mensen redden, geen banken”, stond op een spandoek van brandweermannen.

Premier Rajoy, die regeert op basis van een parlementaire meerderheid, besloot gisteren de maatregelen niet zelf te verdedigen. Hij kwam alleen naar het parlement voor de stemming. Zijn centrumrechtse Volkspartij (PP) wist geen steun te verwerven van andere partijen.

Het debat liet Rajoy over aan zijn begrotingsminister Cristóbal Montoro. Die noemde de bezuinigingen onontkoombaar. „Er zit geen geld meer in de schatkist om openbare voorzieningen te betalen.” Woensdah had hij al gedreigd dat de uitbetaling van de ambtenarensalarissen zou kunnen worden stopgezet. „Het geld is gewoon op.”

De eerste helft van dit jaar wist Spanje nog een groot deel van zijn financieringsbehoefte te dekken, mede dankzij het positieve effect van de liquiditeitssteun die de ECB in de winter aan banken verstrekte. Nu de rente weer oploopt en nieuwe ECB-actie niet aan de orde lijkt, zal vooral oktober spannend worden. Dan moet Spanje voor 27 miljard aan aflopende leningen herfinancieren.

Voor volgende maand heeft Madrid een geplande obligatieveiling geschrapt. Spaans schuldpapier wordt bijna alleen nog gekocht door nationale marktpartijen en die zijn in augustus met vakantie. De vrees was dat de interesse te sterk zou tegenvallen. Een dunne zomermarkt maakt het voor speculanten makkelijker om met relatief kleine transacties veel volatiliteit te creëren.