Premier Monti draait Sicilië de duimschroeven aan

Mario Monti heeft de autonome regio Sicilië flink onder druk gezet. De Italiaanse premier zegt dat het eiland failliet dreigt te gaan en wil dat de gouverneur aftreedt. Dat klinkt alarmerend, maar Monti kan het zich veroorloven om stevig op te treden.

Monti kan zijn vinger dreigend in het veiligheidspalletje van de schuldenhandgranaat steken, want de schuld van Sicilië bedraagt slechts 5,3 miljard euro. Dat is een schijntje in vergelijking met de totale Italiaanse staatsschuld van 1900 miljard euro. Een Siciliaans bankroet zou, als het al zou plaatsvinden, dus niet meteen tot de ondergang van Italië of de hele eurozone leiden.

Feitelijk is het onwaarschijnlijk dat de granaat zal ontploffen. Kredietbeoordelaar Moody's wijst erop dat de schulden van Sicilië langetermijnschulden zijn, met een gemiddelde looptijd van 13 jaar. De rentelasten van het eiland bedroegen in 2010 slechts 1,6 procent van de operationele inkomsten. Dat is veel minder dan de limiet van vier procent die de centrale Italiaanse overheid in april heeft afgekondigd als doelstelling voor de autonome regio’s in 2014.

Evenmin is de schuld van alle 23 autonome regio’s van Italië heel groot. Het totaalbedrag is zo'n 115 miljard euro, ongeveer 7 procent van het Italiaanse bruto binnenlands product (bbp). Bovendien is de schuld stabiel. Ter vergelijking: de schuld van de 17 autonome regionale overheden van Spanje bedraagt 145 miljard euro, ofwel 13,5 procent van het bbp. Bovendien zijn de financieringsbehoeften van de Spaanse regio’s op de korte termijn hoog.

Maar Monti slaat een stevige toon aan omdat de Italiaanse pogingen om het begrotingstekort en de staatsschuld onder controle te krijgen, inhouden dat de steun voor de regio’s moet worden verminderd. De centrale overheid zet Sicilië onder druk om zijn uitgaven terug te dringen en een groter deel daarvan zelf te bekostigen, maar de regionale regering lijkt daar doof voor te zijn. In 2011 heeft zij het aantal ambtenaren in vaste dienst met ruim 30 procent verhoogd.

Monti heeft daarom gelijk dat hij Sicilië de duimschroeven aandraait. Er moet worden gehoopt dat als hij volgend voorjaar aftreedt, de urgentie van zijn vermaningen niet verwaait – ook niet in Rome zelf, waar de werkelijk grote schuldentijdbom nog steeds op ontploffen staat.

Vertaling Menno Grootveld