Nieuwssite Apache.be voor het lange artikel

Drie Vlaamse journalisten begonnen Apache, een nieuwssite met kritische internetjournalistiek. Ze willen de printmedia een spiegel voorhouden. „Alleen al een link naar je bron toont hoe eerlijk internet kan zijn.”

Hoewel de journalisten van Apache.be beweren dat achter de naam van hun website geen verhaal schuilt, hebben ze er bij de lancering van hun site wel wat over geschreven. „Apache was in de 19de eeuw een geuzennaam voor jonge straatboefjes in Parijs”, vertelt Apache-redacteur Tom Cochez. „Dat tuig uit de belle epoque werd door de welgestelde burgerij gevreesd alsof het ging om Apache-indianen. Maar zulke associaties zoeken wij vandaag niet meer. De naam klinkt gewoon goed.”

De vrees voor de Parijse Apaches moet op de positie van Apache.be wijzen. Georges Timmerman, Tom Cochez en Bram Souffreau vormen de driekoppige redactie van de website en beschouwen hun nieuwssite als een plaats voor kritische internetjournalistiek. Ze schrijven bijvoorbeeld over de dubbelzinnige houding van België in de wapenhandel of interne ruzies bij het Vlaams Belang, maar uiten ook veel mediakritiek. Daarmee willen ze Vlaamse media een spiegel voorhouden. Dat wordt hen niet altijd in dank afgenomen. „Er bestaat bij andere media een vooroordeel over ons”, zegt Souffreau. „Journalisten lezen onze mediakritische stukken niet zo graag. Als we hen op fouten wijzen dan krijgen we wel eens een boos telefoontje.” Hij meent dat kranten zelf vinden dat ze nog altijd kritische journalistiek brengen en dat de ombudsman er is om fouten toe te geven of te weerleggen. Apache.be zou dus niet nodig zijn. Is dat ook zo?

De drie journalisten voelen zich gesterkt in de positieve reacties van lezers. Bovendien lacht de toekomst van internet hen toe, denkt Georges Timmerman. „Print krijgt het moeilijk en dat is een historisch proces. Dat komt deels door de opkomst van internet, iets waar mediagroepen zoals De Persgroep heel conservatief mee omgaan. Ze persen oude media gewoon uit als een citroen.”

Wil Apache.be dan nieuwe journalistiek brengen? Volgens Bram Souffreau moet je het zo scherp niet stellen. „Journalistiek verandert niet. Internet is gewoon anders dan krant of televisie. Maar nu kopiëren krantensites vooral uit hun krant.” De site maakt gebruik van de ongelimiteerdheid van internet om langere stukken te brengen. Hun dossiers met onderzoeksjournalistiek zijn langer dan een klassiek krantenstuk. Maar veel andere nieuwssites brengen vooral korte stukken. „Online journalistiek maakt mogelijk wat in de krant niet kan. Internet is ook minder pretentieus. Alleen al een link naar je bron toont hoeveel eerlijker internet kan zijn.”

Alle drie zijn ze wel bij printmedia begonnen. Bram Souffreau schreef voor de Vlaamse editie van Metro en was webredacteur voor Gazet Van Antwerpen en Het Belang van Limburg. George Timmerman en Tom Cochez waren jarenlang redacteur voor ondermeer de krant De Morgen.

Apache.be herbergt een hoop media-ervaring, maar ook littekens. In 2009 bezuinigde De Morgen dertien journalisten weg. Uit onvrede zou een aantal andere journalisten mee opstappen. In die tijd stortte ook menig student journalistiek zich op Nick Davies’ boek Flat Earth News, over waar het mis ging in medialand. „De Vlaamse mediagroepen blijven vastklampen aan papier. Zij zijn de trein van internetjournalistiek aan het missen”, vreest Souffreau. „Online willen ze zo veel mogelijk lezers bereiken en dus een goed rapport voorleggen aan adverteerders. Voor de clicks publiceren ze om het even wat. Goede journalistiek via internet is mogelijk, maar het is zoeken naar een nieuw businessmodel.”

Geen gemakkelijke opdracht. Apache.be begon als De Werktitel, een blog opgezet door onder meer wegbezuinigde journalisten. „Ooit zaten we nog met twintig rond de tafel”, herinnert Timmerman zich. Dat veel journalisten naar printmedia zijn teruggekeerd, kan Cochez begrijpen. Niet iedereen wil plots freelancen. „Het is een verdedigbare keuze, maar de uitpersing van de reguliere media zet zich wel verder.” Sinds een half jaar moet je geabonneerd zijn om het nieuws op Apache.be te lezen. Een bewuste keuze. „Wij willen journalisten betalen voor goede journalistiek”, zegt Souffreau. „Advertenties schaden onze onafhankelijkheid dus abonnees zijn een van de laatste mogelijkheden.”

De betaalmuur heeft Apache.be nauwelijks lezers gekost, zegt Cochez. En met Apache en français ligt uitbreiding in het verschiet. Inmiddels heeft Apache.be meer dan 40.000 bezoekers per maand, 400 abonnees en ruim 60 aandeelhouders. Aandeelhouders? „Wij hebben dit jaar een coöperatie opgezet”, zegt Souffreau. „Onze lezers kunnen mede-eigenaar van Apache worden en zo steun geven aan degelijke journalistiek.” „We leggen verantwoording af, noch aan politieke broodheren, noch aan adverteerders, maar aan lezers”, zegt Cochez. En grote aandeelhouders dan? „De coöperatie is ook zo opgezet dat niet een persoon het schip kan leiden”, stelt Souffreau. „Een stem per aandeel. Een aandeelhouder kan nooit meer dan 10 procent van de stemmen hebben. Wil Christian Van Thillo (topman van de Persgroep, red.) ons overnemen dan kan hij het proberen, maar meer inspraak krijgt hij niet.”