Politici kunnen doelloze snoepreisjes beter staken

En ja hoor, weer gaan talloze politici de wereld rond voor een bezoekje aan allerlei zustersteden – betaald van gemeenschapsgeld. Doe dit niet, stelt Joost Eerdmans.

Het is vakantietijd. Elf miljoen landgenoten gaan op reis. Ze hebben ervoor gespaard, crisis of geen crisis.

Ook bestuurders van Nederland reizen de aardbol af, maar helaas gaat dit meestal uit de algemene ruif. Als we hiermee wat zouden opschieten, zou ik er niet de minste moeite mee hebben. De werkelijkheid is helaas anders.

‘Politici reizen doelloos de wereld rond’, kopte onlangs het weekblad Elsevier. Het artikel beschreef een wereld waarin honderden regionale en lokale bestuurders in het vliegtuig stappen op weg naar verre oorden, zonder doel, zonder strategie en na terugkeer ook zonder evaluatie. Waarom doen bestuurders dit? Gewoon, omdat het kan. Hoe betalen ze het? Nou gewoon, met euro’s – van de belastingbetaler.

Ik ben het eens met oud-minister Zalm (Financiën, VVD) dat van alle gemeentebestuurders alleen de bestuurders van Amsterdam en Rotterdam iets hebben te zoeken in het buitenland.

Wist u dat een gemeente als Enschede negen zustersteden heeft, verspreid over de hele wereld? Van Nicaragua tot Indonesië. Zal de gemiddelde Enschedeër hiervan iets merken?

De gemeente Leiden doet het dan nog heel bescheiden, met haar zustersteden Torun, Juigalpa, Buffalo City, Krefeld en Oxford.

Het geldt voor zo veel uitgaven in de publieke sector: zou men de kosten ook maken als men persoonlijk verantwoordelijk zou zijn voor het terugverdienen ervan?

Toen ik nog in de Tweede Kamer zat, kwam in het Presidium een keer het verzoek binnen om met een delegatie naar Zuid-Afrika te vliegen, om de brandweer van Johannesburg te bezoeken. Wie wil er mee? Acht vingers gingen de lucht in. Later bleek dat het een vergissing was. Het ging om de ontvangst van de Afrikaanse delegatie in Nederland. Toen waren er met grote moeite nog drie Kamerleden te vinden.

Mijn conclusie luidt dat het reisje vaak belangrijker is dan het doel. Er is nog een mooie uitspraak van een oud-minister van Onderwijs die ik in dit verband graag te berde breng: „een politieke functie is als een geleende fiets”. Deze is van Ronald Plasterk van de PvdA. Hij bedoelde in feite: een zetel is geen vaste baan. Het is een fiets waarop men tijdelijk mag rijden.

Zo is het ook met het overheidsbudget. Het is niet het budget van de bestuurder, de minister of de woningcorporatie; het is gemeenschapsgeld.

Hiermee zou men moeten omgaan als was het eigen geld. Of het nou gaat om het met gouden wc-brillen omgebouwde UWV-kantoor, een miljoenenfeestje voor VNG-bestuurders, een geplande fitnesszaal in de Tweede Kamer of het zoveelste doelloze reisje rond de wereld – je vraagt je af waarom er niemand in de spiegel kijkt en zegt: doe even normaal man!

Joost Eerdmans is wethouder in Capelle aan den IJssel.