In versplinterd Libië moet winnaar flink gaan shoppen

De verkiezingen waren al uitgesteld en de uitslag liet ook op zich wachten, maar dinsdagavond heeft de Libische verkiezingscommissie dan toch de officiële resultaten bekendgemaakt. De grote winnaar van de verkiezingen van 7 juli is de gematigde Alliantie van Nationale Krachten van ex-interim-premier Mahmoud Jibril met 39 zetels. Gezien de fundamentalistische wind over de regio is opmerkelijk dat de Moslimbroederschap slechts 17 van de 80 zetels won die voor partijen beschikbaar zijn in het Algemeen Nationaal Congres. De rest van de 80 partijzetels gaat naar 19 verschillende partijtjes.

Maar dat is maar het halve verhaal, of zelfs nog minder dan de helft. Het eerste gekozen parlement in meer dan vijftig jaar in Libië telt ook 120 zetels voor onafhankelijke kandidaten die op basis van lokale bekendheid of familie- of stambanden zijn gekozen. Hun namen werden eveneens bekendgemaakt, maar niemand kon duidelijkheid geven over hun politieke ideeën. Deze geïnstitutionaliseerde versplintering voorspelt voorlopig een zwak bewind. Het nieuwe parlement moet allereerst een regering vormen.

Jibrils Alliantie is zelf ook geen samenhangende partij, maar een verbond van 68 verschillende partijen, partijtjes en personen. Jibril en zijn organisatie worden wel als liberaal aangeduid, maar in dit verband is liberaal niet veel meer dan niet-fundamentalistisch of niet-Moslimbroederschap. De Alliantie zegt dat het islamitisch recht, de shari’a, een belangrijke bron van wetgeving moet zijn. Wel moet de overheid alle godsdiensten en sekten respecteren.

Waarom de Moslimbroederschap weinig succes heeft gehad, wordt toegeschreven aan haar onvermogen onder het bewind van Gaddafi de sociale en educatieve zorg te verlenen in eigen ziekenhuizen en scholen waarmee de Broeders in Egypte zo veel kiezers aan zich bonden.

Na een chaotische overgangsperiode, met milities die weigeren zich te ontwapenen, zouden bovendien veel burgers de voorkeur geven aan een sterkere leider. Aan die wens zou Jibril beantwoorden: een hoge functionaris onder Gaddafi’s regime, maar zonder bloed aan zijn handen, die snel naar de rebellen is overgelopen en acht maanden interim-premier is geweest. Zelf was hij overigens niet verkiesbaar omdat functionarissen van Gaddafi’s bewind bij wet waren uitgesloten.

Maar een krachtiger beleid dan onder het huidige interim-bewind is vooralsnog moeilijk voorstelbaar. Jibril en de Moslimbroederschap gaan werven om de steun van de onafhankelijke kandidaten. Wat zal die kosten? Jibril heeft aangekondigd een coalitie te willen vormen – maar houdt hij zijn eigen alliantie bij elkaar?