De Spelen nee dank je, zeggen ze in Barceloneta

Toen de Olympische Spelen twintig jaar geleden naar Barcelona kwamen, veranderde Carmen Cárdenas’ buurt alleen aan de buitenkant. „Ze knapten de promenade op en de gevels aan de randen van de wijk. Ons lieten ze met rust. Toen nog wel.”

Barceloneta, een oude visserswijk nabij het gelijknamige stadstrand, vond die cosmetische operatie prima. De Spelen brachten nieuwe infrastructuur, stadsvernieuwing en een Spaans medaillerecord naar de Catalaanse hoofdstad. Maar ze deden Barcelona ook definitief doorbreken als populaire vakantiebestemming.

Het toerisme levert geld en werk op. Maar veel inwoners verlangen ook terug naar hun stad van vóór de Spelen. Van vóór die toeristenplaag die het hele jaar door het oude centrum teistert. Van vóór de onbetaalbaar hoge huren en huizenprijzen.

Barceloneta bood misschien nog wel het langst verzet. Het bleef een volkswijk. Met zijn eigen problemen, als drugshandel en criminaliteit. Met nauwe straten en krappe woningen. Maar ook met de charme van een dorp binnen de stad. En het strand op steenworpafstand.

Inmiddels overspoelt de toeristengolf ook Barceloneta. Carmen Cárdenas luncht deze middag met haar dochtertje Alba en enkele straatgenoten op straat. Soep, salade, brood en vissticks. Ondertussen sjokken onsmakelijk bleke of verbrande Noord-Europeanen voorbij in badkleding.

In elke straat worden nu woningen verhuurd aan toeristen. In het hoogseizoen met gemak voor 150 euro per nacht. „Mijn moeder heeft een oude huur en betaalt dat nog niet eens per maand”, zegt Cárdenas. Zelf huurt ze sinds acht jaar een eenkamerappartement van 37 vierkante meter. „Daar betaal ik 500 euro voor. En wie nu nieuw in de wijk komt wonen, betaalt wel 800.”

Het maakt de oorspronkelijke inwoners wantrouwig. Tegenover de huisbaas die hen wil uitzetten om hun appartementje als ‘loft’ te gaan verhuren. En tegenover de gemeente, die doorgaat met stadsvernieuwing. Toen laatst de bouw van een nieuwe school begon, leidde dit tot protesten. Ondanks ontkenningen van de gemeente wist de buurt zeker dat het een hotel zou worden.

Een passerende straatgenoot laat op zijn onderarm een tatoeage zien van de klokkentoren van Barceloneta. Er onder staat ‘sinds 1977’. Maar dat monument is toch eeuwen ouder? „Dat is mijn geboortejaar. Alleen dood krijgen ze me hier weg.”

Correspondenten kijken elke dag vanuit de hele wereld naar de Olympische Spelen, van 27 juli tot en met 12 augustus in Londen. Daarna wordt de rubriek In Nederland hervat.